เปิดโลกสังคมศึกษา: สู่เส้นทางพลเมืองดิจิทัล
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการเปลี่ยนผ่านบทบาทของครูสังคมศึกษาจากการเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ (Instructor) ไปสู่การเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ (Facilitator) และผู้ออกแบบนวัตกรรมการเรียนรู้ (Learning Designer) โดยมุ่งนำเสนอการสังเคราะห์องค์ความรู้และแนวทางการจัดการเรียนการสอนวิชาสังคมศึกษาในบริบทของโลกยุคดิจิทัลที่มีความผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อน และคลุมเครือ (VUCA World) ผ่านการวิเคราะห์หลักการพื้นฐานของการจัดการเรียนการสอนสังคมศึกษาสมัยใหม่ การพัฒนาหลักสูตรที่มีความยืดหยุ่น การประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดขั้นสูง การเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดิจิทัล (Digital Citizenship) และการใช้การวิจัยเป็นฐานในการพัฒนาการเรียนการสอน ผลจากการสังเคราะห์เอกสารทางวิชาการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องสะท้อนให้เห็นว่า การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21 จำเป็นต้องบูรณาการศาสตร์การสอนสมัยใหม่เข้ากับเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างกลมกลืน โดยเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ มีทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ รู้เท่าทันสื่อ และมีความรับผิดชอบต่อสังคมในระดับท้องถิ่นและสังคมโลก
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
เจษฎากรณ์ รันศรี และคณะ. (2567). การพัฒนานวัตกรรมทางการสอนสังคมศึกษาเพื่อนักศึกษาวิชาชีพครูยุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 21(3): 1-13.
ชนันภรณ์ อารีกุล. (2561). การวิจัยทางสังคมศึกษา (Social Studies Research). นนทบุรี: นิติธรรมการพิมพ์.
ฐากร สิทธิโชค. (2564). แนวทางการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษายุคใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทัศนา หนูทวี. (2567). บริบทการจัดการเรียนการสอนวิชาสังคมศึกษาในยุคดิจิทัล. Journal of Buddhist Education and Research, 11(4): 64-79.
ทิพย์ ขันแก้ว. (2561). การพัฒนาทักษะการคิดเชิงกลยุทธ์สำหรับครู. บุรีรัมย์: วิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เนาวรัตน์ หอมขจร. (2566). การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลจัดการเรียนรู้ด้านภูมิศาสตร์: ความท้าทายสำหรับครูสังคมศึกษา. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์, 11(3): 97-110.
พลพีระ วงศ์พรประทีป. (2567). ครูสังคมศึกษากับผู้เรียนในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง. วารสารนานาชาติ มหาวิทยาลัยขอนแก่น สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 14(3): 128-161.
พระมหาโกศล มาดี. (2567). การเรียนการสอนสังคมศึกษาในยุคดิจิทัลของครูสอนสังคมศึกษา. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(6): 1709-1716.
พระมหาโยธิน มหาวีโร และคณะ. (2564). กลยุทธ์การสอนสังคมศึกษาในบริบทยุคเศรษฐกิจดิจิทัล. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 6(3): 89-104.
มนตรี วงษ์สะพาน. (2564). การออกแบบและการพัฒนาหลักสูตร. มหาสารคาม: ภาควิชาหลักสูตรและการสอน, คณะศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วิเชียร อินทรสมพันธ์, สิริกร โตสติ และฑิตยา สิทธิโสภาสกุล. (2565). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ (Learning Innovation Research and Development). กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
วิเชียร อินทรสมพันธ์, เพชราวดี จงประดับเกียรติ และคณะ. (2568). การวัดและประเมินผลการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
ศุนิสา ทดลา และคณะ. (2563). ปรัชญาการศึกษา (Philosophy of Education). พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
สุทธิพร แท่นทอง. (2564). การสอนสังคมศึกษากับการพัฒนาความเป็นพลเมืองยุคดิจิทัล. วารสาร ศึกษาศาสตร์ มมร, 9(1): 13-24.
แสงสุรีย์ ทองขาว และคณะ. (2566). บทบาทครูไทยกับเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการศึกษา. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 8(3): 43-56.
Ribble, M. (2015). Digital Citizenship in Schools: Nine Elements all student should know. 3rd ed. Washington DC: International Society for Technology in Education.