สัมพันธบทว่าด้วยการเล่าเรื่องในตำนานอุรังคธาตุ

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสัมพันธบทว่าด้วยการเล่าเรื่องในตำนานอุรังคธาตุ โดยได้ศึกษาตัวบทจากเนื้อหาของตำนานอุรังคธาตุฉบับต่างๆ ที่มีเนื้อหาขนาดยาว และได้นำเอาแนวคิดว่าด้วยการแพร่กระจายของนิทานและแนวคิดว่าด้วยสัมพันธบทมาเป็นกรอบในการมองความสัมพันธ์กันของตัวบทในตำนานอุรังคธาตุ ผลการศึกษาพบว่า ตำนานอุรังคธาตุมีการนำเสนอเนื้อหาที่สะท้อนให้เห็นถึงความเป็นสัมพันธบทว่าด้วยการเล่าเรื่องในตำนานอุรังคธาตุอยู่ 3 ลักษณะ คือ 1) สัมพันธบทด้านโครงสร้างเนื้อหา 2) สัมพันธบทด้านการเพิ่มเนื้อหา และ 3) สัมพันธบทด้านการลดเนื้อหา ทั้งนี้ตัวบททางวรรณกรรมเรื่อง ๆ เมื่อมีการมีการแพร่กระจายจากฉบับหนึ่งไปยังอีกฉบับหนึ่งย่อมมีหยิบยืมตัวบทด้วยกันเอง โดยการเพิ่มเสริมเติมแต่งหรือมีการตัดลดถอนเนื้อหาให้แตกต่างกันออกไปจากเดิมอันสะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันของตัวบทด้วยกันเองหรือเรียกว่าความเป็นสัมพันธบทที่ตัวบทหนึ่งๆ มีอิทธิพลต่อการถ่ายโอนข้อมูลให้แก่กันและกัน ดังที่ปรากฏในตำนานอุรังคธาตุฉบับต่าง ๆ ที่มีการถ่ายโอนข้อมูลให้แก่กันและกัน จนทำให้มีเนื้อหาที่มีการเล่าเรื่องแตกต่างกันออกไปได้อย่างน่าสนใจยิ่ง