รูปแบบการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 สู่ความเป็นเลิศ

Main Article Content

พระครูวินัยธรสันติพงษ์ ทองวิเศษ
ชูเกียรติ วิเศษเสนา
สมบูรณ์ ตันยะ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 สู่ความเป็นเลิศ จากโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี (Best Practice) และโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี (Best Practice) และศึกษาเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศในการบริหารสู่ความเป็นเลิศ รวม 11 รูปแบบ มาสังเคราะห์ได้องค์ประกอบของรูปแบบการบริหารสู่ความเป็นเลิศ 5 ด้าน คือ 1) การนำองค์กร 2) การวางแผนกลยุทธ์ 3) การมุ่งเน้นบุคลากร 4) กระบวนการจัดการ และ 5) ผลลัพธ์ มาเป็นกรอบแนวคิดในการสร้างรูปแบบ มีการสร้างแบบสัมภาษณ์เชิงลึก ในการเก็บรวบรวมข้อมูลกับผู้อำนวยการ และรองผู้อำนวยการ 14 รูป/คน สังกัดโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา และสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี (Best Practice) จำนวน 3 โรงเรียน แล้วนำมาสร้างรูปแบบการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 สู่ความเป็นเลิศ ตามแนวคิดทฤษฎีการสร้างรูปแบบตามองค์ประกอบของรูปแบบ คือ 1) หลักการและเหตุผล 2) วัตถุประสงค์ 3) สาระสำคัญ 4) การนำรูปแบบไปสู่การปฏิบัติ และ 5) เงื่อนไขความสำเร็จ โดยใช้กระบวนการบริหาร PDCA ได้แก่ PLAN (การวางแผน)  DO (การปฏิบัติ)  CHECK (การตรวจสอบ)  ACT (การแก้ไขปรับปรุงและนำไปเป็นข้อมูลดำเนินการในรอบต่อไป) มาเป็นหลักในการปฏิบัติ ที่สอดคล้องกับ การบริหารสู่ความเป็นเลิศ ทั้ง 5 ด้าน และตรวจสอบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบโดยจัดสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) ของผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 รูป/คน แล้วนำไปประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 สู่ความเป็นเลิศ โดยการกำหนดกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้อำนวยการโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 ที่เลือกมาแบบเจาะจง (Purposive Selected) จำนวน 43 รูป /คน ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา มีวิธีปฏิบัติที่ดี (Best Practice) และโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี (Best Practice) โดยภาพรวม พบว่า ทุกโรงเรียนมีการดำเนินงานตามกรอบการบริหาร ที่ครอบคลุมการบริหารสู่ความเป็นเลิศ ทั้ง 5 ด้าน คือ 1) การนำองค์กร 2) การวางแผนกลยุทธ์ 3) การมุ่งเน้นบุคลากร 4) กระบวนการจัดการ และ 5) ผลลัพธ์  2. รูปแบบการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 สู่ความเป็นเลิศ มีองค์ประกอบของรูปแบบประกอบด้วย 1) หลักการและเหตุผล 2) วัตถุประสงค์  3) สาระสำคัญ 4) การนำรูปแบบไปสู่การปฏิบัติ และ 5) เงื่อนไขความสำเร็จ โดยใช้กระบวนการบริหาร PDCA ได้แก่ PLAN (การวางแผน) DO (การปฏิบัติ)  CHECK (การตรวจสอบ) ACT (การแก้ไขปรับปรุงและนำไปเป็นข้อมูลดำเนินการในรอบต่อไป)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทองวิเศษ พ. ., วิเศษเสนา . ช. ., & ตันยะ ส. . (2024). รูปแบบการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 สู่ความเป็นเลิศ. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 6(3), 159–170. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/3128
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

พระครูสมุห์ทอง ฐิตปญฺโญ (บุตรดี). (2565). การพัฒนารูปแบบศักยภาพครูผู้สอนในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ.

พระปลัดบุญเจิด สุจิตฺโต (สุนทรสุข). (2561). รูปแบบการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพของ รงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ.

พระมหาสุพรรณ์ วิสารโท (อินทมาส). (2561). การบริหารจัดการโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหามงกุฏราชวิทยาลัย. นครปฐม.

ณัฏฐกานต์ ดำรงรักษ์ธัญญา. (2561). ประสิทธิผลทางการศึกษาของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา ข้อเสนอแนะในการพัฒนากระบวนการจัดการ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น. เชียงใหม่.

พระมหาวสันต์ ภูริปญโญ (ยางสิงอ้อ). (2564). รูปแบบการพัฒนาทักษะการสอนของครูตามหลักพุทธวิธี โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ.

พระมหาสุพิชฐพล ชิตวิริโย (เชื้อกุล). (2564). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา จังหวัดขอนแก่น. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ.

พระมหาธีรเพชร ธีรเวที (มาตพงษ์). (2558). การสังเคราะห์รูปแบบการบริหารงานวิชาการโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ 1. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยสยาม. กรุงเทพฯ.

Mok, Ka-ho. (2003). Decentralization and marketization of education in Singapore. Journal of Educational Administration, Vol. 41(4), (2003): 348-366.