แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็น ของภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบัน โดยรวมอยู่ระดับปานกลาง ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ รองลงมา คือ ด้านการทำงานเป็นทีมและการมีส่วนร่วม และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการสร้างบรรยากาศแห่งนวัตกรรม สภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมอยู่ในระดับมาก ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ด้านการสร้างบรรยากาศแห่งนวัตกรรม รองลงมา คือ ด้านการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการทำงานเป็นทีมและการมีส่วนร่วม 2. ความต้องการจำเป็น เรียงลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นจากมากไปน้อยดังนี้ 1) ด้านการสร้างบรรยากาศแห่งนวัตกรรม 2) ด้านการมีวิสัยทัศน์ 3) ด้านการทำงานเป็นทีมและการมีส่วนร่วม 4) ด้านการบริหารความเสี่ยง 5) ด้านการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ 3. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา จากการสัมภาษณ์ผู้บริหารสถานศึกษา สรุปได้ดังนี้ ผู้บริหารควรมีคิดวิเคราะห์ปัญหาพร้อมเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาด้วยวิธีการที่หลากหลายอย่างเป็นลำดับขั้นตอน มีการปรับตัวและปรับเปลี่ยนทัศนคติรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่างของผู้ร่วมงาน มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างคณะผู้บริหาร ครู และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ผู้บริหารควรยึดหลักหลักพรหมวิหาร 4 ในการบริหารงาน มีการส่งเสริมการทำงานเป็นทีมและเน้นให้คณะครูในสถานศึกษามีส่วนร่วมในการทำงาน มีวางแผนการทำงานและร่วมกันกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน ผู้บริหารต้องให้กำลังใจ เป็นผู้อำนวยความสะดวกและเป็นที่ปรึกษาในการปฏิบัติงานของคณะครู มีการประสานความร่วมมือจากหน่วยงานทั้งภายในและภายนอก เพื่อให้การทำงานบรรลุผลไปสู่เป้าหมายที่กำหนดไว้ จัดให้มีการประชุม สื่อสารเพื่อ สร้างความเข้าใจกับผู้ร่วมงาน ควรมีการจัดระบบการบริหารออกเป็นกลุ่มงาน ต่าง ๆ ตามโครงสร้างบริหาร เพื่อการทำงานที่เป็นระบบ มีความเป็นผู้นำและสามารถยอมรับความล้มเหลวจากการปฏิบัติงานได้รวมทั้งมีความซื่อตรงต่อการปฏิบัติงาน โดยยึดหลักความเสมอภาคและความยุติธรรม ในการบริหารงาน ควรจัดบรรยากาศห้องทำงานให้สะอาดเรียบร้อย สวยงามและสร้างเงื่อนไขในการทำงานเพื่อให้ครู บุคลากร เกิดแรงจูงใจในการทำงาน และมีความยืดหยุ่นในการทำงาน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
กุลชลี จงเจริญ. (2555). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม.ในเอกสารประกอบการสอน หน่วยที่ 12 ชุดวิชา 23728 นวัตกรรมการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ.นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
กุลชลี จงเจริญ. (2562). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมในประมวลสาระชุดวิชานวัตกรรมการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ หน่วยที่ 8-15 (พิมพ์ครั้งที่ 1).มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
กุลชัย โพธิ์นันท์ (2559). ภาวะผู้นำเชิงพุทธตามหลักพรหมวิหาร 4. วารสารJournal of Roi Kaensarn Academi, ปีที่ 1 ฉบับที่ 2, หน้า 1-12.
ฐิตินันท์ นันทะศรี. (2563). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษา, ปีที่ 17, ฉบับที่ 79 (ตุลาคม-ธันวาคม 2563), หน้า 11-20.
ฐิติมา พูลเพชร. (2561). การสร้างวัฒนธรรมนวัตกรรมในองค์การ : ปัจจัยเชิงสาเหตุและผลลัพธ์. วารสารวิชาการศิลปะศาสตร์ประยุต์, ปีที่ 11 ฉบับที่ 2, หน้า 127–141.
นภาพร ศรีสุคันธพฤกษ์. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยสยาม.
นิตยา นิยมวงค์. (2555). การศึกษาคุณธรรมตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจันทบุรี เขต 2. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยรำไพพรรณี.
เนาวรัตน์ เยาวนาถ. (2562). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
นวรัตน์ ไวชมภู. (2560). วิถีครองคน: พรหมวิหาร 4 สำหรับผู้บริหารการศึกษาในศตวรรษที่,วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์, ปีที่ 4 ฉบับที่ 1, หน้า 105-113
ประไพศรี ธรรมวิริยะวงศ์. (2564). แนวทางการสร้างนวัตกรรมในงานบริหารทรัพยากรมนุษย์. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, ปีที่ 15 ฉบับที่ 1, หน้า 516-528.
พิมพ์พร จารุจิตร์. (2559). ภาวะผู้นํากบัการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. เอกสารประกอบการเรียนการสอน. อุดรธานี: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
พระพรหมคุณากรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับบประมวลธรรม. กรุงเทพฯ: บริษัท สหธรรมิก จำกัด.
ยินดี ฮานาฟา. (2562). แนวทางการส่งเสริมการมีภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียนสามโคก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานี. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยรังสิต.
วารุณี กว้างขวาง. (2566). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สุจิตรา บุณยรัตพันธุ. (2558). ระเบียบวิธีวิจัยสำหรับรัฐประศาสนศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ : คณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.