การพัฒนาการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคป เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดรวบยอด สำหรับเด็กปฐมวัย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคปเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดรวบยอด สำหรับเด็กปฐมวัย ดำเนินการตามขั้นตอนกระบวนการวิจัยและพัฒนา 2 ขั้นตอนดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การสร้างและตรวจสอบคุณภาพการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคปเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดรวบยอด สำหรับเด็กปฐมวัย ผู้วิจัยดำเนินการสร้างแผนการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคป ซึ่งกระบวนการจัดประสบการณ์ประกอบด้วย 1) ขั้นวางแผน เป็นการสนทนาระหว่างครูและเด็กในการวางแผนแนวทางการปฏิบัติกิจกรรมตามที่ได้รับมอบหมาย โดยเปิดโอกาสให้เด็กได้เลือกและตัดสินใจเองด้วยการแสดงภาพหรือสัญลักษณ์ประจำตัวลงในแผ่นวางแผน 2) ขั้นปฏิบัติ เป็นการลงมือปฏิบัติกิจกรรมตามที่ได้วางแผนไว้เป็นส่วนที่เด็กช่วยกันคิดแก้ปัญหา ตัดสินใจ และทำด้วยตัวเอง 3) ขั้นทบทวน เป็นการอภิปรายและนำเสนอ ผลงานที่เด็กทำ และทบทวนกระบวนการปฏิบัติงานของเด็กตามที่ได้วางแผนไว้ ผลงานที่เด็กทำและทบทวนกระบวนการปฏิบัติงานของเด็กตามที่ได้วางแผนไว้สามารถปฏิบัติดามแผนที่วางไว้หรือไม่ ในการทำแต่ละกิจกรรมมีการเปลี่ยนแปลงการทำงานแต่ละครั้งอย่างไร นำเสนอผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 คนพิจารณาความเหมาะสมของแผนการจัดประสบการณ์ และศึกษานำร่องกับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 โรงเรียนยางโองน้ำวิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1 ที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 30 คน เพื่อพิจารณาประสิทธิผลของการจัดประสบการณ์ เครื่องมือที่ใช้คือ แผนการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคป แบบประเมินความเหมาะสมของแผนการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคป แบบประเมินแบบการวัดความสามารถในการคิดรวบยอด วิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าดัชนีประสิทธิผลของการจัดประสบการณ์  ขั้นตอนที่ 2 ทดลองการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคปเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดรวบยอด สำหรับเด็กปฐมวัย กลุ่มตัวอย่างได้แก่นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 โรงเรียนยางโองน้ำวิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 30 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้คือ แบบวัดความสามารถในการคิดรวบยอด และแบบประเมินความพึงพอใจของเด็กปฐมวัยที่มีต่อการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคป วิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบทีแบบไม่อิสระและแบบกลุ่มเดียว ผลการวิจัยพบว่า คุณภาพการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคปเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดรวบยอดสำหรับเด็กปฐมวัย มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.51,S.D.= 0.53) และมีค่าดัชนีประสิทธิผล เท่ากับ 0.8344 คิดเป็นร้อยละ 83.44 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้ร้อยละ 50 ขึ้นไป และผลการทดลองการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคปเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดรวบยอด สำหรับเด็กปฐมวัย พบว่า หลังการจัดประสบการณ์ เด็กปฐมวัยมีความสามารถในการคิดรวบยอดสูงกว่าก่อนการจัดประสบการณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 75 และเด็กปฐมวัยมีความพึงพอใจต่อการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดไฮสโคป ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (= 2.78, S.D. = 0.08)