การบริหารสถานศึกษาในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ในกลุ่มพัฒนาคุณภาพการศึกษาอำเภอเวียงแหง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่เขต 3

Main Article Content

วีระพัฒน์ เจริญสุข
ธีรภัทร ประสมสุข

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารสถานศึกษา และ 2) ศึกษาแนวทางพัฒนาการบริหารสถานศึกษาในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ การบริหารสถานศึกษาในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ในกลุ่มพัฒนาคุณภาพการศึกษาอำเภอเวียงแหง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่เขต 3 ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 123 คน และผู้ให้ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.938 และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การบริหารสถานศึกษาในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านการจัดองค์การและด้านการวางแผนอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือด้านภาวะผู้นำและด้านการควบคุมอยู่ในระดับมาก แนวทางพัฒนาการบริหารด้านการวางแผน ควรพัฒนาศักยภาพครูและผู้บริหารให้มีทักษะในการวิเคราะห์ผลประเมินและปรับหลักสูตรในบริบทพหุวัฒนธรรมอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ด้านการจัดองค์การ ควรพัฒนาบุคลากรให้มีความเข้าใจและทัศนคติที่ดีต่อความหลากหลายทางวัฒนธรรมของผู้เรียน ด้านภาวการณ์เป็นผู้นำ ควรพัฒนาศักยภาพครูด้านการสอนบนฐานวัฒนธรรมและความฉลาดทางวัฒนธรรมอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง และด้านการควบคุม ควรพัฒนาระบบติดตามข้อมูลกลางที่เป็นรูปธรรม พร้อมกำหนดตัวชี้วัดร่วมระหว่างโรงเรียนและชุมชนเพื่อเพิ่มความต่อเนื่องและความโปร่งใสของข้อมูล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เจริญสุข ว., & ประสมสุข ธ. . (2026). การบริหารสถานศึกษาในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ในกลุ่มพัฒนาคุณภาพการศึกษาอำเภอเวียงแหง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่เขต 3. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 8(1), 15–26. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/6182
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤษ เพิ่มทันจิตต์. (2562). แนวทางการบริหารภายใต้กระบวนทัศน์วิถีพุทธ. กรุงเทพฯ: สุขุมวิทการพิมพ์.

จิตรลดา รัตนพันธ์ และคณะ. (2560). การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมการอยู่ร่วมกันเชิงพหุวัฒนธรรมระหว่างนักเรียนไทยและนักเรียนข้ามชาติในสถานศึกษาระดับปฐมวัยในจังหวัดพังงา. วารสารราชภัฏสุราษฎ์ธานี, 4(1), 115–146.

ณัฐนนท์ เส้งวั่น. (2564). การประยุกต์ใช้กรอบการบริหารจัดการแบบ P-O-L-C เพื่อการแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2568 จาก https://digital.car.chula.ac.th /chulaetd/8029

พรวิมล กลิ่นศรีสุข. (2564). แนวทางการดำเนินงานตามระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนสำหรับสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22 จังหวัดนครพนม (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. สืบค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2568 จาก https://doi.nrct.go.th/admin/doc/doc_667274.pdf

สมบูรณ์ หวังโส๊ะ. (2565). ทักษะในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสถาบันการอาชีวศึกษากรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกริก.

สำนักงานกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2565). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 54. สืบค้นเมื่อ 28 สิงหาคม 2568 จาก https://www. eef.or.th

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). รายงานการวิจัยเรื่องการพัฒนาคุณภาพการศึกษาในพื้นที่สูงและชายขอบ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

เอกชัย ลิโก, และคณะ. (2568). การจัดการศึกษาในสังคมพหุวัฒนธรรมพื้นที่ชายขอบของสถานศึกษาสหวิทยาเขตดอยอ่างขาง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่. https://so15.tcithaijo.org/index.php/JISSD/article/view/1943/1054.

Bartol, K. M., & Martin, D. C. (1998). Organizational behavior and process (4th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.

Daft, R. L. (2006). Management (6th ed.). Mason, OH: Thomson South-Western.

Drucker, P. F. (2005). The effective executive in action. New York, NY: HarperCollins.

HREX.asia. (2024). POLC – Management theory for organizational effectiveness. Retrieved August 4, 2025, from https://th.hrnote.asia/orgdevelopment /190619-polc-management-concept/

Leithwood, K., Louis, K. S., Anderson, S., & Wahlstrom, K. (2004). How leadership influences student learning. New York, NY: The Wallace Foundation.

Ramdaniza, S., Suryadi, & Effendi, M. S. (2025). Development of Multicultural Education Management Model (MMPM) in International Primary School. Journal of Lifestyle and SDGs Review, 5(1). https://doi.org/10.47172/2965-730x.sdgsreview.v5.n01.pe05043.