หลักการครองเรือนของธนัญชัยเศรษฐีที่มีต่อบุตรีในพระพุทธศาสนา

Main Article Content

พระเสกสรรค์ ฐานยุตฺโต
ทวีศักดิ์ ทองทิพย์

บทคัดย่อ

             บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาหลักการครองเรือนของธนัญชัยเศรษฐีที่มีต่อบุตรี ในพระพุทธศาสนา จากการศึกษาพบว่า หลักโอวาท 10 ประการ ของธนัญชัยเศรษฐีเป็นปริศนาธรรมที่ท่านธนัญชัยเศรษฐีได้กล่าวสอนแก่นางวิสาขาผู้เป็นธิดาของตน ก่อนที่นางวิสาขาจะแยกครองเรือนไปสู่ตระกูลของสามี และอบรมสั่งสอนมารยาทที่ดีของสตรี เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติสำหรับการครองเรือนโดยให้โอวาท 10 ประการ เพื่อนำไปเป็นแนวทางปฏิบัติอันเป็นหน้าที่สำหรับสตรีผู้ไปสู่ตระกูลของสามี จำต้องประพฤติปฏิบัติเพื่อความสงบสุขและความมั่นคงในการครองเรือน โดยมีข้อปฏิบัติที่กล่าวสอนไว้ดังนี้ 1) ไฟในอย่านำออก 2) ไฟนอกอย่านำเข้า 3) ควรให้แก่คนที่ให้เท่านั้น 4) ไม่ควรให้แก่คนที่ไม่ให้ 5) ควรให้ทั้งแก่คนที่ให้และคนที่ไม่ให้ 6) พึงนั่งให้เป็นสุข 7) พึงนอนให้เป็นสุข 8) พึงบริโภคให้เป็นสุข 9) พึงบูชาไฟ และ 10) พึงนอบน้อมเทวดาภายใน หลักโอวาท 10 ประการ ถือเป็นประเด็นสำคัญที่ส่งเสริมความมั่นคงในการครองเรือน เป็นแนวทางสำหรับนำไปปฏิบัติ เพื่อให้การครองเรือนหรือสถาบันครอบครัวปราศจากความขัดแย้ง เสริมสร้างความรัก ความสามัคคี มุ่งให้ทุกคนรู้จักบทบาทหน้าที่และสถานภาพของแต่ละคน แล้วดำเนินชีวิตไปตามหน้าที่ดังกล่าวอย่างถูกต้องเหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นผู้ใหญ่ในตระกูล คือ พ่อ แม่ ทั้งฝ่ายสามี และภรรยา รวมถึงคู่ชีวิตในการครองเรือนอันเป็นหัวใจสำคัญ คือ คู่สามีภรรยา ก่อให้เกิดความรักความสามัคคี และความมั่นคงภายในครอบครัวอย่างแท้จริงส่งผลดีต่อสังคมโดยรวม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฐานยุตฺโต พ. ., & ทองทิพย์ ท. . (2024). หลักการครองเรือนของธนัญชัยเศรษฐีที่มีต่อบุตรีในพระพุทธศาสนา . วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 6(1), 1327–1340. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/5638
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ 2500. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

_________. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์. (2541). การครองเรือน : ณ รอยต่อแห่งศตวรรษในไทย. กรุงเทพฯ: พัฒนศิลป์พิมพ์.

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ. 9, ราชบัณฑิต). (2548). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุดคำวัด. กรุงเทพฯ: เลี่ยงเชียง.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2547). รักนั้นดีแน่ แต่รักแท้ดีกว่า. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อมรินทร์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จันทร์เพ็ญ.

พุทธทางภิกขุ. (2536). ผู้ครองเรือน. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.

สุนทรี แสนคำดี. (2544). ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสามีกับภรรยาตามหลักสิงคาลกสูตร. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.