แนวทางการสร้างสุขภาวะทางปัญญาของผู้สูงอายุในจังหวัดเชียงราย

Main Article Content

ชาญชัย ฤทธิร่วม
โกมินทร์ วังอ่อน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การสร้างความสุขทางปัญญาของผู้สูงอายุในจังหวัดเชียงราย และเสนอแนวทางการสร้างสุขภาวะทางปัญญาสำหรับผู้สูงอายุในการดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างกับตัวแทนผู้สูงอายุในชุมชนวัด จำนวน 11 ชุมชนวัดในจังหวัดเชียงราย รวมจำนวน 22 คน และการสนทนากลุ่มย่อยกับกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านศาสนา นักวิชาการด้านวัฒนธรรม ผู้แทนองค์กรศาสนา และองค์กรพุทธ จำนวน 10 คน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1. การสร้างความสุขทางปัญญาของผู้สูงอายุในจังหวัดเชียงราย มีกระบวนการเริ่มต้นด้วยปัญญา 3 ประการ ได้แก่ 1) การพิจารณาความสุข ความทุกข์ในชีวิตที่ผ่านมา แล้วปล่อยวางงานชีวิต 2) การแสวงหาธรรมะ และพยายามสร้างงานใหม่ที่เหมาะสมแก่ชีวิตและวัย และ 3) การปฏิบัติชีวิตให้มีความสุขที่เกิดแก่กายและจิตใจ 2. แนวทางการสร้างสุขภาวะทางปัญญาสำหรับผู้สูงอายุในการดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข คือ 1) การรู้จักชีวิตและโลก 2) การรู้จักธรรมะ และมีความเข้าใจที่ถูกต้อง และ 3) การปฏิบัติที่ถูกต้องตามธรรม และธรรมชาติของโลก ดังกล่าวจึงเป็นการสร้างความรู้ การตื่นและความเบิกบานในการใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขด้วยปัญญา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฤทธิร่วม . ช. ., & วังอ่อน โ. (2024). แนวทางการสร้างสุขภาวะทางปัญญาของผู้สูงอายุในจังหวัดเชียงราย. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 6(1), 1147–1156. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/5602
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

นัฐพล บุญสอน. (2565). ภาวนาธรรม: หลักธรรมสำหรับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตในการปฏิบัติงาน. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์. 5(1). 220-221.

ประมวลศักดิ์ ดีมี และพระมหาบุญรอด อมรทัตโต. (2565). การระงับความโกรธของพุทธศาสนิก ชนในสังคมไทย. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์. 9(1). 180-196.

พร สุดงาม. (2566). การพัฒนาสุขภาวะทางปัญญาด้วยหลักพุทธรรม: กรณีศึกษาชุมชนภูผาฟ้าน้ำ บ้านแม่เลา ตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน), สำนักบริหารและพัฒนาวิชากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้.

พระครูปริยัติธำรงคุณ, ภิกษณีรตน ธัมมเมธา และปิยนุช ศรีสรานุกรม. (2565). ชีวิตตามทรรศนะของพุทธปรัชญา. วารสารธรรมเพื่อชีวิต. 28(2). 29-45.

พระครูสิริพุทธิศาสตร์ (ขนฺติโสภโณ). (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรรมในการดำเนินชีวิตในสังคมร่วมสมัย. วารสารศรีสุวรรณภูมิปริทรรศน์. 1(2). 34-44.

มนตรี หลินภู, นฤมล พระใหญ่, อัจศรา ประเสริฐสิน และประทีป จินงี. (2565). การวิเคราะห์องค์ประกอบสุขภาวะทางปัญญาตามหลักพุทธธรรมของผู้ต้องขังคดียาเสพติด. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์. 22(4). 15-27.

วัชรารัศมิ์ สุนทรวนาเวศ. (2566). การศึกษาเชิงวิเคราะห์พุทธธรรมเชิงประสบการณ์สำหรับพัฒนาสุขภาวะทางปัญญา. วารสารสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม. 4(2). 35-41.

วีนัส ธรรมสาโรรัชต์. (2566). การพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบองค์รวมตามหลักภาวนา 4 ของผู้สูงอายุในยุคชีวิตวิถีใหม่. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์. 6(3). 77-89.

สมศรี รุ่งแสงทอง. (2565). แนวทางการพัฒนาสุขภาวะแนวพุทธของผู้สูงอายุ ในหมู่บ้านธนะสิน เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์. 18(2). 1-12.

สมาน ศิริเจริญสุข. (2565). สุขภาวะเชิงพุทธกับการพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์. วารสารวิจยวิชาการ. 5(5). 331-341.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.), กลุ่มงานสื่อสารสังคม. (2567). ชวนคิด ชวนคุย สุขภาพทางปัญญา. สืบค้นเมื่อ 25 มกราคม 2567. จากhttps://www.nationalhealth.or.th/th/node/2430

อิทธิศักดิ์ เลอยศพรชัย. (2566). การศึกษาเชิงวิเคราะห์สุขภาวะทางปัญญาตามหลักปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง. วารสารสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม. 4(2). 12-19.