รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุตำบลทุ่งหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และการพัฒนารูปแบบพัฒนาคุณภาพชีวิต ตำบลทุ่งหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย ใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนาในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ ประชากรได้แก่ผู้สูงอายุ 744 คน กลุ่มตัวอย่าง 117 คน และกลุ่มทดลอง 30 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ ใช้สถิติการวิเคราะห์การถดถอย (Regression analysis) และการวิเคราะห์ความแปรปรวนหลายตัวแปรตามแบบวัดซ้ำ (Repeated Measures Multivariate Analysis of Variance: Repeated Measures MANOVA) โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 (Level of Significance .05) ผลการวิจัย กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุ เพศชาย ร้อยละ 53.85 เพศหญิง ร้อยละ 46.15 ส่วนมากจะเป็นกลุ่มอายุ 60 – 74 ปี ร้อยละ 69.23, (  = 69.84, S.D. = 8.53) ระดับความสามารถดูแลตนเองที่จำเป็นของผู้สูงอายุ อยู่ในระดับดีมาก (  = 2.62, S.D. = 0.30) ระดับการรับรู้และเข้าถึงสิทธิตามกฎหมายของผู้สูงอายุ อยู่ในระดับปานกลาง (  = 2.24, S.D. = 0.41) ความคิดเห็นเกี่ยวกับระดับการรับบริการด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ อยู่ในระดับดีมาก (  = 2.61, S.D. = 0.32) ระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุอยู่ในระดับปานกลาง (  = 2.49, S.D. = 0.31) ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ได้แก่ ความสมารถในการดูแลตนเอง (Beta = 0.559) และการบริการรักษาพยาบาล (Beta = 0.205) ตามลำดับ โดยตัวแปรทั้ง 2 สามารถร่วมกันพยากรณ์คุณภาพผู้สูงอายุ ได้ร้อยละ 54.50 (P-value <.0001) และได้สร้างรูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ตำบลทุ่งหลวง 3 กลุ่มกิจกรรม 13 กิจกรรม ได้แก่ 1) การเพิ่มศักยภาพการดูแลสุขภาพตนเองเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตในผู้สูงอายุ จำนวน 9 กิจกรรม 2) การพัฒนาระบบบริการรักษาพยาบาลผู้สูงอายุใน รพ.สต.ทุ่งหลวง จำนวน 1 กิจกรรม 3) การพัฒนาการเข้าถึงสิทธิตามกฎหมายกำหนดเพื่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ จำนวน 3 กิจกรรม ผลการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่าเวกเตอร์ค่าเฉลี่ยของตัวแปรทั้ง 3 ตัว ระหว่างการวัดทั้ง 2 ครั้ง แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Pillai’s Trace, Wilks’ Lambda, Hotelling’s Trace = 0.998, 0.002, 613.677, 613.677, P-value <0.00) แสดงว่ารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่สร้างขึ้นสามารถทำให้คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่ขึ้น