ภาวะผู้นำทางการเมืองในมิติพุทธศาสตร์ ศึกษาบทบาทของสัปปุริสธรรมในการพัฒนาผู้นำที่มีคุณธรรม

Main Article Content

พระสังวาน สายเนตร
พระสิริชัย ธมฺมจาโร/สายสิงห์
พระสมุห์กองสี ญาณธโร
ปรียาภรณ์ ฤทธาพรม

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวคิดภาวะผู้นำทางการเมืองในมิติพุทธศาสตร์ โดยมุ่งเน้นบทบาทของ สัปปุริสธรรม ในการพัฒนาผู้นำที่มีคุณธรรมและจริยธรรมในการบริหารบ้านเมือง หลักสัปปุริสธรรม 7 ประการ ได้แก่ ธัมมัญญุตา (ความเข้าใจในธรรม) อัตถัญญุตา (ความเข้าใจในผลของการกระทำ) อตตัญญุตา (ความเข้าใจในตนเอง) มัตตัญญุตา (ความพอประมาณ) กาลัญญุตา (การรู้กาลเทศะ) ปริสัญญุตา (การรู้จักสังคม) และ ปุคคลัญญุตา (การรู้จักบุคคล) ถือเป็นหลักธรรมที่สามารถช่วยพัฒนาผู้นำทางการเมืองให้มีคุณธรรมและสามารถตัดสินใจอย่างรอบคอบ บทความนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสารทางพระพุทธศาสนาและแนวคิดภาวะผู้นำทางการเมือง จากการวิเคราะห์พบว่า สัปปุริสธรรมมีศักยภาพในการพัฒนาผู้นำให้มีความรับผิดชอบ โปร่งใส และสามารถบริหารจัดการภาครัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ยังช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจจากประชาชนและนำไปสู่การปกครองที่มีความเป็นธรรมและสันติสุข บทความนี้สรุปว่า การประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรมสามารถเป็นแนวทางในการพัฒนาผู้นำทางการเมืองให้สอดคล้องกับหลักจริยธรรมและคุณธรรมในสังคมไทย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สายเนตร พ., ธมฺมจาโร/สายสิงห์ พ. ., ญาณธโร พ. ., & ฤทธาพรม ป. (2025). ภาวะผู้นำทางการเมืองในมิติพุทธศาสตร์ ศึกษาบทบาทของสัปปุริสธรรมในการพัฒนาผู้นำที่มีคุณธรรม . วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 7(3), 183–196. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/5233
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กิจจา, พ. (2562). การเมืองและธรรมาภิบาล: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ประยูร, อ. (2562). การเสริมสร้างภาวะผู้นำทางการเมืองในมิติพุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิชาการ.

คณะรัฐมนตรี. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งชาติ.

ธีระวิทย์, ร. (2564). คุณธรรมในภาวะผู้นำทางการเมือง: การวิเคราะห์ในมิติพุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมศาสตร์.

ศิริชัย, พ. (2562). การพัฒนาผู้นำทางการเมืองตามหลักธรรมพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์การเมืองการปกครอง.

ศรีสุภา, ส. (2560). ภาวะผู้นำทางการเมืองและการพัฒนาคุณธรรมในสังคมไทย. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2562). ภาวะผู้นำและจริยธรรมในการบริหารองค์กร. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศิริวรรณ เสรีรัตน์. (2561). จริยธรรมในการบริหารและการพัฒนาภาวะผู้นำ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมศาสตร์.

วรเดช จันทรศร. (2563). ภาวะผู้นำและการบริหารเชิงคุณธรรม: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในบริบทไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

นภดล ร่มโพธิ์. (2561). ธรรมาภิบาลและการบริหารรัฐสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วรชัย ตันติวรวงศ์. (2562). การเมืองไทยในบริบทของธรรมาภิบาล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมศาสตร์.

สมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์. (2563). ธรรมาภิบาลกับการปฏิรูปการเมืองไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.