แนวทางการพัฒนานโยบายการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทย เพื่อการดูแลสุขภาพประชาชน ตำบลนาเสียว อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ

Main Article Content

ธิติรัตน์ เหล่าคมพฤฒาจารย์
จิรัชญา เหล่าคมพฤฒาจารย์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการดูแลสุขภาพประชาชนด้วยการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทย 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนานโยบายการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทย และ 3) จัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการพัฒนาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทยเพื่อการดูแลสุขภาพประชาชน เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ได้ศึกษาแนวคิดการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทยเป็นกรอบการวิจัย กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนในพื้นที่ตำบลนาเสียว จำนวน 417 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง จำนวน 20 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบแบ่งชั้นภูมิและสุ่มตัวอย่างแบบง่ายในแต่ละหมู่บ้าน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย มี 3 ชนิด คือ 1) แบบสอบถามการดูแลสุขภาพด้วยการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทย 2) แบบบันทึกการสัมภาษณ์ และ 3) แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ในกรณีการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ  ใช้วิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1) การดูแลสุขภาพประชาชนด้วยการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทย มีคะแนนเฉลี่ยภาพรวมในระดับมาก (=4.23, SD.= 0.25) 2) แนวทางการพัฒนานโยบายการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทย มี 3 ประการ ได้แก่ ระบบการบริหารจัดการเชิงโครงสร้างและการนำนโยบายสู่การปฏิบัติ การบริหารและพัฒนาบุคลากรที่มีคุณภาพและการบูรณาการด้านการส่งเสริม บำบัดรักษาและฟื้นฟูสุขภาพประชาชนด้วยการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทยอย่างเป็นระบบ และ 3) ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ได้แก่ จัดทำแผนยุทธศาสตร์ด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทยที่ชัดเจน พัฒนาองค์ความรู้ของบุคลากรสู่ความเป็นมาตรฐาน มีระบบการบริการที่มีมาตรฐานสากล มีการศึกษาวิจัย ด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทยและมีการทำงานร่วมกับภาคีเครือข่าย องค์ความรู้และข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้ทำให้ได้นโยบายการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทยเพื่อ การดูแลสุขภาพประชาชนที่มีคุณภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เหล่าคมพฤฒาจารย์ . ธ. . ., & เหล่าคมพฤฒาจารย์ . จ. . (2023). แนวทางการพัฒนานโยบายการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทย เพื่อการดูแลสุขภาพประชาชน ตำบลนาเสียว อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 5(1), 119–132. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/4173
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กิตติ ลี้สยาม, (2554), “การส่งเสริมสุขภาพด้วยการแพทย์แผนไทย”, นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, (2559), “รายงานการสาธารณสุขไทย ด้านการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก 2557-2559”, นนทบุรี: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก, (2559), “แผนแม่บทแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพรไทย ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2560–2564”, นนทบุรี: บจก.ทีเอสอินเตอร์พริ้นท์.

กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก, (2565), “นโยบายการควบคุมภายในด้านการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก”, ประกาศกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก, 23 พฤศจิกายน 2565.

จิรายุ ชาติสุวรรณและฉัตรวรัญช์ องคสิงห์, (2565), “อัตลักษณ์การแพทย์แผนไทยในสังคมไทย”, วารสาร มหาจุฬานาครทรรศน์, 9(7): 58-71.

ชัยณรงค์ เพ็ชรศิริ, ชัยยนต์ ประดิษฐ์ศิลป์และชูวงศ์ อุบาลี, (2560),“พฤติกรรมการใช้สมุนไพรชองของประชาชน ในอำเภอเขาคิชฌกูฎ จังหวัดจันทบุรี”, บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

ธนารักษ์ บัวสอนและสิตานนท์ เจษฎาพิพัฒน์, (2563), “ผลการรักษาแบบบูรณาการด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยควบคู่กับศาสตร์การแพทย์แผนปัจจุบันสำหรับผู้ป่วยใน”, เอกสารการประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2563, 1 พฤษภาคม 2563: 958-969.

บุญชม ศรีสะอาด, (2554), “การวิจัยเบื้องต้น”, (พิมพ์ครั้งที่ 9), กรุงเทพฯ : บริษัทสุวีริยาสาส์น จำกัด.

พรรณทิพา ชเนศร์, (2562), “พุทธจิตวิทยากับการส่งเสริมดุลยภาพกายจิตตามแบบแพทย์แผนไทยด้วยหลักไตรสิกขา”, วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 26 (2), 92-119.

มณฑกา ธีระชัยสกุล, วรรณศิริ นิลเนตรและอานนท์ วรยิ่งยง, (2559), “การสำรวจการให้บริการด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกในโรงพยาบาล สังกัดกระทรวงสาธารณสุข ปี พ.ศ.2557”, วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 10 (2): 117-127.

รัชนี จันทร์เกษ, มนนิภา สังข์ศักดาและปรียา มิตรานนท์, (2559), “สถานการณ์การใช้บริการการแพทย์แผนไทยปี พ.ศ.2552, 2554 และ 2556”, วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 10 (2): 103-115.

วิชัย โชควิวัฒน์, (2554), “ไปดูการแพทย์เดิมที่อินเดีย”, วารสารการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก, 9(1): 67-72.

สภาการแพทย์แผนไทย, (2556), “นโยบายการพัฒนาวิชาชีพแพทย์แผนไทย”, นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.

สายป่าน ปุริวรรณชนะ, (2560), “พระพุทธศาสนากับวัฒนธรรมการแพทย์แผนไทย”, วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 24 (3): 79-90.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข, (2559), “แผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (ด้านสาธารณสุข)”, นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.

อัจฉราภรณ์ โพธิเขนย, (2554), “การอนุรักษ์สมุนไพรไทยหนองไม้แก่น ตำบลหนองลาน อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี”, บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

องค์การบริหารส่วนตำบลนาเสียว จังหวัดชัยภูมิ, (2564), “สถิติประชากรในพื้นที่องค์การบริหารส่วนนาเสียวพ.ศ. 2564”, ชัยภูมิ: องค์การบริหารส่วนตำบลนาเสียว.

Bloom, Benjamin S., et al., (1971), “Hand book on Formative and Summative Evaluation of Student Learning”, New York: Mc Graw-Hill Book Company.

Cronbach, LJ., (1984), “Essential of Psychological Testing”. 3rd ed., New York: Haper and Row. Republisher.

El-Dahiyat, F., Rashrash, M., Abuhamdah, S. et al., (2020), “Herbal medicines: a cross-sectional study to evaluate the prevalence and predictors of use among Jordanian adults”, Journal of Pharmaceutical Policy and Practice, 13(1): 2.

Taro Yamane, (1973), “Statistics: An introductory analysis”, 3rded., New York: Harper and Row.

World Health Organization, (‎2013)‎, “WHO traditional medicine strategy : 2014-2023”, Switzerland: Geneva.