การเสริมสร้างสันติภาพตามแนวพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิดและแนวทางในการเสริมสร้างสันติภาพของพระพุทธเจ้าอันเป็นพุทธสันติวิธีพร้อมกับนำเสนอแนวทางและขั้นตอนการนำไปประยุกต์ใช้เพื่อก่อให้เกิดสันติภาพในเรื่องอื่นๆ สันติภาพเป็นเรื่องของมนุษย์ผู้มีปัญญาที่ต้องการใช้เหตุผลเข้าแก้ปัญหาที่เกิดจากความขัดแย้งทั้งในระดับปัจเจกชนด้วยกันหรือในระดับรัฐกับรัฐ แนวทางการสร้างสันติภาพที่พระพุทธศาสนามอบแก่ชาวโลกคือ ไตรสิกขา ที่มีกระบวนการอันสำคัญ ดังนี้ ศีลอันประกอบด้วยการควบคุมพฤติกรรมตนเอง ไม่เบียดเบียนผู้อื่นทั้งกายและวาจา สมาธิคือการฝึกจิตให้ได้พบกับความสุขขั้นสูงคือฌานสุขอันเป็นสันติภาพภายใน และสุดท้ายได้แก่ปัญญา คือการฝึกเจริญปัญญาเพื่อให้รู้และเข้าใจตามความเป็นจริงว่า ชีวิตมนุษย์เกี่ยวข้องสัมพันธ์กันจึงควรอยู่ร่วมกันด้วยเมตตาและความเอื้ออาทรต่อกัน ดังนั้นการเสริมสร้างสันติภาพตามแนวพระพุทธศาสนาจึงมุ่งเน้นการเดินทางสายกลาง หรือ มัชฌิมาวิถี ซึ่งเป็นหนทางนำไปสู่สันติ ในทางพระพุทธศาสนา คือ การเดินตามหนทางสู่อริยมรรคมีองค์แปดประการ ที่ยึดแนวทางปฏิบัติเพื่อให้เกิดความรู้แจ้งด้วยปัญญา เพื่อให้การดำเนินชีวิตดำรงอยู่ในศีลธรรม โดยเริ่มจากสัมมาทิฐิ คือ การเห็นชอบ เข้าใจในสิ่งที่ถูกต้องและดีงาม สันติจึงต้องเริ่มจากภายในเป็นสำคัญ