ธรรมาภิบาลสู่การบริหารที่เป็นธรรมของผู้นำทางการเมืองในสังคมไทยยุควิถีใหม่

Main Article Content

อุทัย ภูคดหิน
เวชสุวรรณ อาจวิชัย
สุทัศน์ ประทุมแก้ว

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษา ธรรมาภิบาลสู่การบริหารที่เป็นธรรมของผู้นำทางการเมืองในสังคมไทยยุควิถีใหม่ พบว่า การบริหารจัดการทางการเมืองที่มีการรัฐประหารเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2557 ถึงปัจจุบัน ส่งผลกระทบต่อการบริหารประเทศไทยอย่างมาก เช่น ก่อให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจ ผลกระทบทางการเมือง และการเป็นอยู่ของประชาชน บริบททางการเมืองกลายเป็นรัฐประหารที่ยังวนเวียนอยู่ในสังคมไทย เนื่องจากสาเหตุความขัดแย้งมาจากการแก่งแย่งอำนาจและผลประโยชน์ระหว่าง 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายราชการกับฝ่ายนักการเมือง ผู้ที่แย่งอำนาจมาครอบครองได้จะใช้อำนาจเพื่อจัดสรรผลประโยชน์และทรัพยากรให้แก่ตนและพวกพ้อง ดำรงอุดมการณ์ที่ผิดหลักการบริหารประเทศ จึงทำให้การบริหารจัดการทางการเมืองขาดเสถียรภาพทางการปกครอง เนื่องจากการขาดหลักการบริหารจัดการที่ดี คือ (1) หลักการมีส่วนร่วม/การพยายามแสวงหาฉันทามติ ผู้บริหารต้องรับฟังความคิดเห็นของประชาชน รวมทั้งมีการเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการรับรู้ (2) หลักความเสมอภาค ผู้บริหารต้องให้บริการอย่างเท่าเทียมกัน ไม่มีการแบ่งแยก (3) หลักเปิดเผย/โปร่งใส ผู้บริหารต้องปฏิบัติงานด้วยความซื่อสัตย์สุจริต ตรงไปตรงมา (4) หลักประสิทธิภาพ ผู้บริหารต้องใช้ทรัพยากรอย่างประหยัดเกิดผลผลิตที่คุ้มค่าต่อการลงทุนและยังเกิดประโยชน์สูงสุดต่อส่วนรวม (5) หลักภาระรับผิดชอบ/สามารถตรวจสอบได้ ผู้บริหารสามารถตอบคำถามและชี้แจงได้เมื่อมีข้อสงสัย (6) หลักการตอบสนอง ผู้บริหารสามารถให้บริการได้อย่างมีคุณภาพ สามารถดำเนินการแล้วเสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนด (7) หลักประสิทธิผล ผู้บริหารต้องมีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลในการบริหารเพื่อตอบสนองความต้องการของบุคลากรและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย (8) หลักนิติธรรม ผู้บริหารต้องใช้อำนาจของกฎหมาย กฎระเบียบ ข้อบังคับในการปฏิบัติงานอย่างเคร่งครัด ด้วยความเป็นธรรม (9) หลักการกระจายอำนาจ ผู้บริหารควรมีการมอบอำนาจและกระจายความรับผิดชอบในการตัดสินใจและการดำเนินการให้แก่ผู้ปฏิบัติงานในระดับต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม และ (10) หลักคุณธรรมและจริยธรรม ผู้บริหารต้องมีจิตสำนึกความรับผิดชอบในการปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปอย่างมีศีลธรรม คุณธรรมและตรงตามความคาดหวังของสังคม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ภูคดหิน อ. ., อาจวิชัย เ. ., & ประทุมแก้ว ส. . (2024). ธรรมาภิบาลสู่การบริหารที่เป็นธรรมของผู้นำทางการเมืองในสังคมไทยยุควิถีใหม่. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 6(3), 1957–1968. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/3494
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมชลประทาน. (2556). ธรรมาภิบาลกับการบริหารจัดการน้ำชลประทานในมุมมองของผู้รับบริการ ประจำปี งบประมาณ พ.ศ.2556. กรุงเทพฯ: กลุ่มงานวิเคราะห์นโยบายกองแผนงานกรมชลประทาน.

ธวัชชัย โพธิ์ศรี. (2563). การนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 29. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต. 20(4), 67.

ศรัณย์ จิระพงษ์สุวรรณ. (2560). การรัฐประหารกับ “องค์อธิปัตย์” ในสังคมการเมืองไทย. วารสารศิลปศาสตร์, 13(2), 308.

นพวรรณ นารีรักษ์. (2565). การปฏิบัติงานตามหลักธรรมาภิบาลของบุคลากร สถาบันการสอนวิชาศึกษาทั่วไป มหาวิทยาลัยขอนแก่น. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร วิทยาเขตอีสาน, 3(1), 16-17.

พธูวิไล เจษฎาดิลก และคณะ. (2566). การประยุกต์หลักธรรมาภิบาลเพื่อประสิทธิภาพการบริหารการเงินของบริษัทเอกชนในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครในยุคชีวิตวิถีใหม่. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(2), 196.

พระครูพิฑูรนคราภิรักษ์ (อนุชาติ นรินฺโท) และพระมหาสุเมฆ สมาหิโต. (2564). ทักษะการบริหารกิจการคณะสงฆ์. วารสารวิจยวิชาการ, 4(2), 237.

พระครูโพธิกิตติคุณ (กิตติพงษ์ สุปญฺโญ). (2561). การบริหารกิจการคณะสงฆ์ตามหลักธรรมาภิบาลเชิงพุทธของคณะสงฆ์ภาค 3. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระปลัดชัยรัตน์ ปิยสีโล (เกตุสุวรรณ์). (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงยุควิถีชีวิตใหม่ของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารพุทธอาเซียนศึกษา, 7(1), 37.

พระมหาประกอบ โชติปุญฺโญ (จุ้ยเย็น). (2561). การประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาลของพระสังฆาธิการในการปกครองคณะสงฆ์ อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระศิลาศักดิ์ สุเมโธ (บุญทอง), สุทัศน์ ประทุมแก้ว และณัฏฐนาถ ศรีเลิศ. (2566). พุทธธรรมาภิบาลกับการบริหารจัดการทางการเมืองในสังคมไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(3), 1236-1237.

พหล สง่าเนตร. (2563). การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติสู่ยุค “ฐานวิถีชีวิตใหม่ (New Normal)” ด้วย STAR STEMS. วารสารสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ, 11(2), 3.

วรรณลดา กันต์โฉม และชัชพันธุ์ ยิ้มอ่อน. (2565). การเปรียบเทียบความคิดทางการเมืองของประเทศไทยหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2557.วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 2(4), 406.

ศิริกัลยา มานาดี. (2564). วิถีชีวิตใหม่ : การใช้หลักธรรมาภิบาลของผู้นำการเปลี่ยนแปลง. วารสารวิชาการพระพุทธศาสนาเขตลุ่มแม่น้โขง, 4(2), 14.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2555). หลักธรรมาภิบาลของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี. กรุงเทพมหานคร: คณะรัฐมนตรีและราชกิจจานุเบกษา.

สุทัศน์ ประทุมแก้ว, ธนู ศรีทอง และภัฏชวัชร์ สุขเสน. (2567). การบริหารแบบมีส่วนร่วมและแนวทางพัฒนาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารวิทยาลัยสงฆ์ศรีสะเกษ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วารสารพุทธศาสตร์ มจร อุบลราชธานี, 6(1), 1545.