พุทธอรรถปริวรรตศาสตร์ว่าด้วยกฐินทาน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ คือ 1) เพื่อศึกษากฐินทานที่ปรากฏในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธอรรถปริวรรตศาสตร์ 3) เพื่อวิเคราะห์พุทธอรรถปริวรรตศาสตร์ว่าด้วยกฐินทาน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเชิงเอกสาร ภายใต้กระบวนการศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน ทางปรัชญาและพระพุทธศาสนา ผลวิจัยพบว่า สภาพปัญหาความเข้าใจในหลักกฐินทานมีความคลาดเคลื่อนในเรื่องของวัตถุประสงค์ของกฐิน ผ้ากฐิน ภิกษุที่รับกฐินได้ จำนวนภิกษุในสังฆกรรมกฐิน ปริวารกฐินและอานิสงส์กฐิน ดังนั้น ผู้วิจัยจึงได้นำหลักการตีความพระวินัย คือ การสืบค้นเทียบเคียงคำอธิบายที่มีในพระไตรปิฎก อรรถกถา และฎีกาที่เกี่ยวข้องกับกฐิน เพื่อมาแก้ปัญหาได้ว่า พระพุทธเจ้าบัญญัติกฐินขึ้นก็เพื่ออนุเคราะห์ภิกษุด้วยอานิสงส์ 5 ข้อและเป็นพุทธวิธีที่จะทำให้เกิดมีความสามัคคี และเพื่อตรวจสอบความประพฤติของภิกษุที่จำพรรษาว่า มีความประพฤติดีหรือไม่ ด้วยการดูจากศรัทธาของพุทธบริษัทที่จะนำผ้ากฐินมาถวาย และขั้นตอนของกฐินมีลำดับ 8 ขั้นตอน เฉพาะขั้นตอนที่ 4 คือ สงฆ์สวดญัตติทุติยกรรมวาจาให้ผ้ากฐินแก่ผู้ครองกฐินเท่านั้นที่ต้องมีพระครบจำนวน 5 รูป นอกจากนั้นในวัดมีพระจำพรรษากี่รูปก็ใช้เท่านั้น ในส่วนของบริวารกฐินนี้เป็นส่วนของเจ้าภาพจะจัดหามาเอง เพราะเจ้าภาพบางคนเล็งเห็นบุญที่นอกเหนือจากการถวายกฐินมี การสร้างโบถ์วิหาร เป็นต้น และอานิสงส์สำหรับพระภิกษุ 5 ข้อ สามารถให้ความสะดวกทางพระวินัยได้ 5 ข้อ สำหรับทายกทายิกาที่ได้ถวายกฐินทานที่ทำได้ยากจะได้อานิสงส์ในปัจจุบัน 5 อย่าง และได้อานิสงส์ในชาติต่อ ๆ ไปอีก 10 อย่าง