การวิเคราะห์หลักสิทธิมนุษยชนของพระภิกษุตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและหลักสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิทธิทางการเมือง

บทคัดย่อ

บทความเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัย คือ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของพระพุทธศาสนารวมทั้งพระธรรมวินัย และกฎหมายสงฆ์ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิทางการเมืองของพระสงฆ์ 2) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีหลักสิทธิมนุษยชนทางการเมือง ศึกษากฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่น และกฎหมายระหว่างประเทศ ที่เกี่ยวข้องกับการจำกัดสิทธิทางการเมืองของพระสงฆ์ 3) เพื่อวิเคราะห์บทบาทของพระพุทธศาสนาทางการเมืองนับแต่อดีตถึงปัจจุบัน กฎหมายสงฆ์ กฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องการจำกัดสิทธิทางการเมืองของพระสงฆ์ เปรียบเทียบกับหลักสิทธิมนุษยชนของพระสงฆ์ และ 4) เพื่อสรุปผลการศึกษาวิจัยและเสนอแนะแนวทางเกี่ยวกับสิทธิทางการเมืองที่เหมาะสมของพระภิกษุในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทของไทย ผลการศึกษาพบว่า 1. ประวัติความเป็นมาของพระพุทธศาสนารวมทั้งพระธรรมวินัย และกฎหมายสงฆ์ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิทางการเมืองของพระสงฆ์ พบว่า บทบาททางการเมืองของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในสมัยพุทธกาลนั้น ทรงวางตัวเป็นกลางทางการเมือง ทรงระมัดระวังตัวไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองทั้งในแคว้นต่างๆ และระหว่างแคว้นหรือรัฐ แต่ทรงวางตัวเป็นที่ปรึกษา ทรงพยากรณ์แก้ไขปัญหาความทุกข์ร้อนของประชาชนและพระราชาในแคว้นต่าง ๆ ด้วยพุทธปัญญาธิคุณ มหากรุณาธิคุณ และบริสุทธิคุณ 2. แนวคิดทฤษฎีหลักสิทธิมนุษยชนทางการเมือง ศึกษากฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่น และกฎหมายระหว่างประเทศ ที่เกี่ยวข้องกับการจำกัดสิทธิทางการเมืองของพระสงฆ์ พบว่า วิธีการจำกัดสิทธิออกเสียงเลือกตั้งในรัฐเสรีประชาธิปไตย ได้อาศัยกฎเกณฑ์ในการจำกัดสิทธิออกเสียงเลือกตั้งในระบบสิทธิออกเสียงเลือกตั้งที่มีข้อจำกัด และกฎเกณฑ์ในการจำกัดสิทธิออกเสียงเลือกตั้งในระบบสิทธิออกเสียงเลือกตั้งทั่วถึง 3. ผลการวิเคราะห์บทบาทของพระพุทธศาสนาทางการเมืองนับแต่อดีตถึงปัจจุบัน กฎหมายสงฆ์ กฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องการจำกัดสิทธิทางการเมืองของพระสงฆ์ เปรียบเทียบกับหลักสิทธิมนุษยชนของพระสงฆ์ พบว่า ความเห็นของกลุ่มประเทศที่มีการจำกัดสิทธิหรือการใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งของนักพรตหรือนักบวชนั้นได้อาศัยเหตุผลทางด้านศาสนธรรมจึงห้ามเพศบรรพชิตยุ่งเกี่ยวกับการเมือง  4. ผลสรุปและเสนอแนะแนวทางเกี่ยวกับสิทธิทางการเมืองที่เหมาะสมของพระภิกษุในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทของไทย พบว่า การที่มีการจำกัดสิทธิการออกเสียงเลือกตั้งและสิทธิการสมัครรับเลือกตั้งของภิกษุ สามเณร นักพรต ด้วยความห่วงใยในสถานการณ์ของพระพุทธศาสนาของพระเถระชั้นผู้ใหญ่ในอดีตที่ได้มีการประกาศเป็นแถลงการณ์คณะสงฆ์และคำสั่งมหาเถรสมาคม ก็เพื่อความดีงามของหมู่สงฆ์ เป็นที่เลื่อมใสศรัทธาแก่ผู้ที่ยังมิได้เลื่อมใส เป็นที่เลื่อมใสศรัทธายิ่งขึ้นแก่ผู้ที่เลื่อมใสศรัทธาอยู่แล้ว และเพื่อความสงบสันติสุขตามอุดมการณ์ของพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงวางไว้ดีแล้ว