การหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านน้ำหมัน: พิธีกรรม ความเชื่อ ประเพณีสรงน้ำปู่พญาแก้ววงเมือง ตำบลน้ำหมัน อำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์ เพื่อถ่ายทอดเรียนรู้ทางวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของการวิจัยคือ 1) เพื่อรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับพิธีกรรม ความเชื่อ ประเพณีสรงน้ำปู่พญาแก้ววงเมือง 2) เพื่อพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านน้ำหมัน และ3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านน้ำหมัน ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับพิธีกรรม ความเชื่อ ประเพณีสรงน้ำปู่พญาแก้ววงเมือง มี 2 เรื่อง ได้แก่ 1) ประวัติความเป็นมาของปู่พญาแก้ว   วงเมือง 2) พิธีกรรม ความเชื่อ เกี่ยวกับประเพณีสรงน้ำปู่พญาแก้ววงเมือง 2) ผลการพัฒนาหลักสูตร พบว่า หลักสูตรประกอบด้วย หลักการของหลักสูตร จุดมุ่งหมายของหลักสูตร มาตรฐานการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง  โครงสร้างหลักสูตร เนื้อหา เวลาเรียน แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้  การวัดและประเมินผลและแผนการจัดการเรียนรู้ จำนวน 4 แผน ประกอบด้วยเนื้อหาต่อไปนี้ 1) ปู่พญาแก้ววงเมือง 2) สร้างอัตตลักษณ์ของชุมชนด้วยพิธีกรรมและความเชื่อ 3) เครื่องบูชาปู่พญาแก้ววงเมือง และ 4) มุขปาฐะเพื่อสืบสานภูมิปัญญาและประเพณีท้องถิ่น  ใช้เวลาเรียน 16 ชั่วโมง จัดการเรียนรู้โดยปราชญ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นและครูผู้สอน ขณะทดลองใช้หลักสูตร พบว่า นักเรียนมีความสนใจกระตือรือร้นในการเรียน ผลการประเมินและปรับปรุงหลักสูตร พบว่า นักเรียนมีผลการเรียนรู้ก่อนและหลังการใช้หลักสูตรแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านน้ำหมัน อยู่ในระดับมากที่สุด