การพัฒนารูปแบบการจัดการน้ำหนักในเด็กวัยเรียนที่มีภาวะน้ำหนักเกิน เขตสุขภาพที่ 8
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) ศึกษาสถานการณ์การจัดการน้ำหนักในเด็กวัยเรียนที่มีภาวะน้ำหนักเกิน เขตสุขภาพที่ 8 2) พัฒนารูปแบบการจัดการน้ำหนัก 3) ประเมินผลการใช้รูปแบบ โดยพิจารณาความรู้ พฤติกรรมในการป้องกันโรคอ้วน และน้ำหนักก่อน–หลังการทดลอง และ 4) ประเมินความพึงพอใจของผู้เกี่ยวข้อง วิธีวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR)
4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาสถานการณ์ 2) พัฒนารูปแบบ 3) ทดลองใช้ 6 สัปดาห์ และ 4) ประเมินผล
กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนประถมศึกษาปีที่ 4–6 ที่มีภาวะน้ำหนักเกิน 25 คน และกลุ่มแรงสนับสนุนทางสังคม (ครู บุคลากรสาธารณสุข ผู้ปกครอง) 35 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความรู้และพฤติกรรมในการป้องกันโรคอ้วน การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วย paired t-test และWilcoxon signed-rank test ผลการวิจัยพบว่า 1) เด็กวัยเรียนมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อภาวะอ้วนเพิ่มขึ้น ครูและผู้ปกครองตระหนักถึงปัญหาและความสำคัญของการมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยการกำหนดบทบาทของครู นักเรียน ผู้ปกครอง และบุคลากรสาธารณสุข โดยเน้นการสนับสนุนด้านข้อมูล กำลังใจ และการมีส่วนร่วม 3) หลังการใช้รูปแบบฯเด็กมีคะแนนความรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรคอ้วนสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) น้ำหนักเฉลี่ยลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) และ 4) ผู้เกี่ยวข้องมีความพึงพอใจในระดับสูง
สรุปได้ว่ารูปแบบที่พัฒนาขึ้นช่วยเสริมสร้างความรู้ พฤติกรรมในการป้องกันโรคอ้วน และควบคุมน้ำหนักเด็กวัยเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมอนามัย. (2565). แนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาโรคอ้วนในเด็กวัยเรียน. สำนักโภชนาการ กระทรวงสาธารณสุข.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2568). รายงานภาวะโภชนาการงานอนามัยโรงเรียน. กระทรวงสาธารณสุข.
ศิริพร พานิชพงศ์, สุพัตรา ทองสุข, และชุติมา, สายทอง. (2563). ผลของการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองในการ จัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของเด็กวัยเรียน. วารสารพยาบาลสาธารณสุข, 34(2), 45–58.
Benavides, F., Martinez, A., & Gonzalez, L. (2024). Family involvement and health behavior in
school-aged children: A longitudinal study. Journal of Child and Family Studies, 33
(2), 215–230. https://doi.org/10.1007/s10826-023-02412-7
House, J. S. (1981). Work stress and social support. Addison-Wesley.
Johnson, M., Patel, R., & Smith, K. (2021). Participatory learning for healthy lifestyle
promotion in schools: Impacts on student knowledge and behavior. Journal of
Child Health, 17 (3), 210–223.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (2007). Participatory action research: Communicative action and
the public sphere. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Strategies of qualitative
inquiry (3rded., pp. 271–330). SAGE Publications.
Nguyen, T., Lee, J., & Kim, H. (2022). Family and community engagement in school-based
obesity prevention programs: Effects on long-term behavior change. Journal of
School Health, 92(5), 387–396.
Sharma, M., Jones, A., & Williams, R. (2019). Multi-sectoral school-based interventions for
childhood obesity prevention: Stakeholder satisfaction and program
acceptance.Health Promotion International, 34(6), 1234–1245.
Smith, A., Johnson, R., & Brown, L. (2021). Participatory learning programs for childhood
obesity prevention: Impacts on dietary and physical activity. International Journal
of Pediatric Obesity, 16(2),120-134.
World Health Organization. (2022). Obesity and overweight. World Health Organization.
World Health Organization. (2020). Health-promoting schools: Concept, framework and practices. World Health
Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240003735
