คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของวิทยากรนำดูนกในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของวิทยากรนำดูนกในประเทศไทย โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่เก็บข้อมูลจากเอกสารและสัมภาษณ์ตัวอย่าง 2 กลุ่ม ได้แก่ (1) คนไทยที่รับงานนำดูนกในประเทศไทย 4 คน และ (2) องค์กรเกี่ยวกับการอนุรักษ์และส่งเสริมการดูนกในประเทศไทย 1 องค์กร เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงกับทั้ง 2 กลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ เก็บข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง ทั้งนี้เมื่อขอมูลที่ไดจากการสัมภาษณถึงจุดอิ่มตัว จึงหยุดการเก็บขอมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของวิทยากรนำดูนกตามมาตรฐานกิจกรรมดูนกของกรมการท่องเที่ยวที่จำแนกไว้ 3 ระดับ คือ วิทยากรนำดูนกระดับท้องถิ่น วิทยากรนำดูนกระดับทั่วไป และวิทยากรนำดูนกระดับสูง มีความแตกต่างกันในประเด็นสำคัญเรื่องพื้นที่ในการนำดูนก ความสามารถในการจำแนกและให้รายละเอียดเกี่ยวกับนก ความสามารถในการบริหารจัดการที่พักและการเดินทาง และความสามารถรวมถึงความหลากหลายในการสื่อสารภาษาต่างประเทศ ทั้งนี้ วิทยากรนำดูนกทั้ง 3 ระดับควรมีความรู้ด้านการปฐมพยาบาลเบื้องต้น ในขณะที่วิทยากรนำดูนกระดับทั่วไปและระดับสูงมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์เหมือนกันในบางประเด็น ได้แก่ สามารถนำดูนกได้ทั่วประเทศไทย รู้จักแหล่งดูนกชนิดสำคัญในประเทศไทย รู้จักพื้นที่ที่จะนำไปดูนกเป็นอย่างดี มีความสามารถในการบริหารจัดการที่พักและการเดินทางได้เป็นอย่างดี มีเครือข่ายกับวิทยากรดูนกระดับท้องถิ่น และมีความรู้ความสามารถแนะนำหลักการดูนกและการถ่ายภาพนกในระดับสูงได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการท่องเที่ยว. (2564). มาตรฐานกิจกรรมดูนก (Bird watching standard). กรม.
กรมการท่องเที่ยว. (2567). รายชื่อสถานประกอบการที่ได้รับรองมาตรฐานกิจกรรมเพื่อการท่องเที่ยว ประจำปี พ.ศ. 2566. กรม.
กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม. (ม.ป.ป.). ระบบงานบุคคลและองค์กรเอกชนด้านสิ่งแวดล้อม – ค้นหา NGOs. https://datacenter.dcce.go.th/ngo/member-manage/?region_id=%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%87&firm_type_id=2&frmsubmit=1
กลุ่มความร่วมมือองค์กรเอกชน สำนักส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. (18 เมษายน 2559). รายชื่อองค์กรเอกชนด้านการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
https://datacenter.dcce.go.th/media/37001/ท-อย-ngos-เร-ยงตามภ-ม-ภาค.pdf
กลุ่มศึกษาเหยี่ยวและนกอินทรีในประเทศไทย. (ม.ป.ป.). Birds of Thailand: Siam Avifauna.
กฤษฎา สุขสถิตย์. (2551). ปัญหาและการประยุกต์ใช้มาตรฐานกิจกรรมดูนก. สารนิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร
มหาบัณฑิต (การจัดการสิ่งแวดล้อม) สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
คณะสัตวศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยแม่โจ้. (ม.ป.ป.). ฐานข้อมูลนกมหาวิทยาลัยแม่โจ้.
https://birds.mju.ac.th/NetworkBirdsMJU.aspx
ณัฏฐกฤษฏิ์ เอกวรรณัง. (2565). การท่องเที่ยวดูนก: การท่องเที่ยวเฉพาะกลุ่มที่ควรส่งเสริมในประเทศไทย.
วารสารรัชต์ภาคย์, 16(46), 38-49.
ถาวร. (2568). การดูนกเป็นกิจกรรมที่ให้ความสุข ความเพลิดเพลิน ช่วยผ่อนคลายความตึงเครียดจากการ
ทำงาน หรือสภาพแวดล้อมที่จำเจ สภาพธรรมชาติที่สมบูรณ์ ช่วยให้เราได้รับอากาศบริสุทธิ์และเสริมสุขภาพให้แข็งแรง รวมทั้งยังนำเราไปรู้จักสิ่งแวดล้อมรอบตัว ได้เรียนรู้ชีวิตและประโยชน์ของนกที่มีต่อธรรมชาติ การดูนกยังช่วยสร้างความเข้าใจถึงความสัมพันธ์ของสรรพชีวิตให้เราตระหนักถึงคุณค่าของนกที่มีมากกว่าที่เคยคิด. https://www.autoinfo.co.th/archive/13791
ทราเวล แอนด์ ทัวร์ เวิลด์. (2567). ตลาดการท่องเที่ยวปักษีวิทยา: แนวโน้มอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวดูนกปี
อภิชาต นานา. (2551). เตรียมตัวดูนกอย่างไร?. เวชบันทึกศิริราช, 1(1), 58-60.
FGASA. (2019). Fgasa birding qualifications. https://www.fgasa.co.za/wp-content/ uploads/2019/06/Birding-Qualifications.pdf
OpenAI. (2025). คุณลักษณะของผู้นำดูนก (Birdwatching Leader) [Chat]. https://chatgpt.com/c/ 67dd4487-c064-8005-b00a-011668c486e2
Statista. (2021). Number of participants in birdwatching in the United States from 2006 to 2019. https://www.statista.com/statistics/191207/participants-in-birdwatching-in-the-us-since- 2006/
The Bird Conservation Society of Thailand. (n.d.). Bird walk. https://www.bcst.or.th/ essential_grid_category/city-birds/
U.S. Fish & Wildlife Service. (2019). Birding in the United State: A demographic and economic
analysis. Fish & Wildlife Service.
Withrow, B. (2019). Birding (Yes, birding) is a multi-billion dollar ecotourism industry.
