การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลบางปะหัน อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Main Article Content

อภิชัย คุณีพงษ์
ศรีสุรางค์ เอี่ยมสะอาด

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์และสภาพปัญหาการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ 2) พัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชน และ 3) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จำนวน 74 คน และภาคีเครือข่าย จำนวน 54 คน รวม 128 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามและการสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา การทดสอบที และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มติดบ้านติดเตียง ร้อยละ 5.20  ส่วนใหญ่เจ็บป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จำเป็นต้องมีผู้ดูแล และมีภาวะเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน 2) รูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชน ประกอบด้วย (1) การสร้างเครือข่าย (2) การพัฒนาศักยภาพเครือข่าย (3) การอบรมผู้ดูแลผู้สูงอายุ (4) การเยี่ยมบ้านกลุ่มติดบ้านติดเตียง (5) การสนับสนุนจากทีมพี่เลี้ยง (6) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และ 3) ภายหลังการพัฒนา ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ปัจจัยแห่งความสำเร็จ คือ 1) มีคณะกรรมการระดับตำบลที่เข้มแข็ง 2) มีการประสานความร่วมมือระหว่างทีมสหสาขา วิชาชีพและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเป็นอย่างดี และ 3) ผู้ดูแลผู้สูงอายุมีความตั้งใจและมุ่งมั่นในการดูแลผู้สูงอายุ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คุณีพงษ์ อ., & เอี่ยมสะอาด ศ. (2025). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลบางปะหัน อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(2), 50–62. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/watmahasawat_jsc/article/view/2004
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. (2564). KPI กระทรวงสาธารณสุข ปี 2565. https://shorturl.asia/MJCA6

เด่นนภา ทองอินทร์, วรพจน์ พรหมสัตยพรต และเทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์. (2563). การพัฒนาศักยภาพการ

ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของคณะกรรมการกองทุนดูแลผู้สูงอายุระยะยาวขององค์การบริหารส่วน

ตำบลหันนางาม อำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 6(1),

–49.

พิทยา ทองหนูน้อย. (2561). กระบวนการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุโดยชุมชน. สำนักงานสาธารณสุข

จังหวัด.

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2564). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2560. อมรินทร์พริ้นติ้ง

แอนด์พับลิชชิ่ง.

ศิรประภา หล้าสิงห์, สุมัทนา กลางคาร และศิรินาถ ตงศิริ. (2563). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยการมี

ส่วนร่วมของชุมชน. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 6(2), 29–40.

สุปราณี บุญมี, ชัยวุฒิ บัวเนี่ยว และสุพิตรา เศลวัตนะกุล. (2562). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ

โดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล บ้านโนนเปือย อำเภอสนม

จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 5(4), 38–49.

สังวาล จ่างโพธิ์. (2564). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยชุมชนมีส่วนร่วม ตำบลบ้านโพธิ์

อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา, 7(2), 165–183.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.

–2579). https://www.dga.or.th/wp-content/uploads/2018/08/file_32600e26a233b3fc9c88e48300c10334.pdf

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2560). สรุปผลที่สำคัญการทำงานของผู้สูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2560.

สำนักสถิติพยากรณ์.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (2565). HDC – Dashboard.

https://aya.hdc.moph.go.th/hdc/main/index.php

อนุชา ลาวงศ์, ชุติภา บุตรดีวงษ์, เสถียรพงษ์ ศิวินา, จุไรรัตน์ แก้วพิลา และบุญชนะ ยี่สารพัฒน์. (2564).

รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชนท้องถิ่น จังหวัดร้อยเอ็ด. Journal of Modern

Learning Development, 6(2), 268–277.

Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of

Planners, 35(4), 216–224. https://doi.org/10.1080/01944366908977225

Campbell, A. (1976). Subjective measures of well-being. American Psychologist, 31(2), 117–

https://doi.org/10.1037/0003-066X.31.2.117

Dean, R. S. (1985). Perspectives on the future of neuropsychological assessment.

Plenum Press.

Fillenbaum, G. (1984). U.S. Social Security Administration Longitudinal Retirement History

Survey: Data set report. Review of Public Data Use, 12(4), 325–347.

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rded.). Deakin University.

Pretty, J. N. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development,

(8), 1247–1263. https://doi.org/10.1016/0305-750X(95)00046-F

WHOQOL Group. (1995). WHOQOL-BREF: Introduction, administration, scoring and

generic version of assessment (field trial version). World Health Organization.

WHO. (1999). WHOQOL: Measuring quality of life. Geneva: WHO.

WHO. (2010). Definition of an older or elderly person.

http://www.who.int/healthinfo/survey/ageingdefnolder/en/index.html