การพัฒนาสมรรถนะครูด้านนวัตกรรมผ่านทีมที่ปรึกษาในโรงเรียนท้องถิ่น พื้นที่นวัตกรรมการศึกษาห้าจังหวัดชายแดนภาคใต้
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการพัฒนาสมรรถนะครูด้านนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ผ่านทีมที่ปรึกษาในบริบทของโรงเรียนนำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดชายแดนภาคใต้ กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ครูโรงเรียนเทศบาลตำบลปริก จำนวน 30 คน ได้มาจากการคัดเลือกแบบเจาะจง วิธีดำเนินการวิจัยประกอบด้วย การศึกษาทบทวนวรรณกรรม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์เพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์ SWOT เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัยพบว่า ครูมีจุดแข็งสำคัญ ได้แก่ ความมุ่งมั่นในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ การได้รับการสนับสนุนจากผู้บริหารและเพื่อนร่วมงาน การมีครูแกนนำด้านนวัตกรรม และการทำงานเป็นทีมผ่านชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ขณะที่จุดอ่อน ได้แก่ ภาระงานที่มากเกินไป การขาดความรู้และทักษะด้านนวัตกรรม การพัฒนาไม่ต่อเนื่อง และข้อจำกัดด้านทรัพยากรและเทคโนโลยี สำหรับโอกาส พบว่า มีการสนับสนุนจากนโยบายภาครัฐ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี การพัฒนาผ่าน PLC และการใช้ระบบโค้ชชิ่งจากผู้เชี่ยวชาญ ส่วนอุปสรรค ได้แก่ ข้อจำกัดด้านงบประมาณ การขาดบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ ความไม่พร้อมของเทคโนโลยีพื้นฐาน และความหลากหลายของบริบทผู้เรียน ส่วนผลการวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ด้วย TOWS Matrix นำไปสู่แนวทางสำคัญ
ได้แก่ การจัดตั้งทีมที่ปรึกษานวัตกรรมระดับโรงเรียน การพัฒนาระบบโค้ชชิ่ง การบูรณาการเทคโนโลยีในการพัฒนาครู การออกแบบรูปแบบการพัฒนาที่ยืดหยุ่น และการใช้ PLC เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อน โดยทีมที่ปรึกษาทำหน้าที่เชื่อมโยง สนับสนุน และติดตามการพัฒนาครูอย่างเป็นระบบ ซึ่งผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการพัฒนา สมรรถนะครูด้านนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้จำเป็นต้องอาศัยระบบสนับสนุนเชิงโครงสร้าง โดยเฉพาะทีมที่ปรึกษาที่มีบทบาทสำคัญในการเสริมพลังครู ลดข้อจำกัด และส่งเสริมการเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนในบริบทพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จรัญ น่วมมะโน. (2562). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในเพื่อพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ชวลิต ชูกำแพง. (2565). ชุมชนแห่งการเรียนรู้สู่การวิจัยในชั้นเรียน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2564). การจัดการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพมหานคร: เอ็มดี ออล กราฟิก.
ณัฐวุฒิ ใจแน่น. (2563). การพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรู้ของครูโดยใช้แนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ทรงนคร การนา. (2566). การพัฒนานวัตกรรมและยกระดับนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลเพื่อพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพและคุณภาพการเรียนรู้ในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จังหวัดสงขลา. รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย.
ธรรฒน์ศฤณ อินทนาม. (2565). การพัฒนากระบวนการสอนงานแบบพี่เลี้ยงตามทฤษฎีการสร้างความรู้ด้วยตนเองโดยการสร้างสรรค์ชิ้นงานเพื่อส่งเสริมความสามารถในการสร้างและใช้สื่อดิจิทัลสำหรับนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
นพพรพรรณ ญาณโกมุท, ไชยรัตน์ ปราณี, และสิริพร ปาณาวงษ์. (2558). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในตามแนวคิดการศึกษาชั้นเรียนสำหรับโรงเรียนเอกชน. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ. 5(9), 25–40.
นัยนา ฉายวงค์. (2560). การพัฒนารูปแบบการนิเทศตามแนวคิดการเรียนรู้แบบผสมผสานเพื่อเสริมสร้างความสามารถด้านการวิจัยในชั้นเรียนของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
นวชล สมบูรณ์สิน. (2564). รูปแบบการจัดการนวัตกรรมทางการบริหารในสถานศึกษา. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ปัสรินญา ผ่องแผ้ว. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้ขององค์ประกอบการทำงานเป็นทีมที่มีสมรรถนะสูงของโรงเรียนสังกัดเทศบาล. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์.
พระมหาณรงค์ราช ครองเชื้อ. (2564). การพัฒนารูปแบบการโค้ชแบบพหุวิธีเพื่อพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้โดยใช้อริยสัจเป็นฐานของพระสอนศีลธรรมในการเสริมสร้างความสามารถการคิดเชิงเหตุผลทางพระพุทธศาสนาสำหรับนักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พวงอ้อย ไชยดี. (2564). การพัฒนาแนวทางการนิเทศแบบสอนแนะ (Coaching) สำหรับสถานศึกษาสังกัดเทศบาล ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วัชรพงษ์ วันดี. (2566). การพัฒนารูปแบบการนิเทศโดยใช้กระบวนการชี้แนะและระบบพี่เลี้ยงเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สังกัดเทศบาลเมืองสุรินทร์. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์. 6(1), 459–473.
วิเชียร นันต๊ะ. (2566). รูปแบบการบริหารนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานบนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
วันเพ็ญ วงษ์จันทร์. (2567). รูปแบบการพัฒนาครูโดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โรงเรียนนารีนุกูล. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย. 6(1), 399–413.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กระทรวงศึกษาธิการ.
สุนทรี วรรณไพเราะ, สมพงศ์ พละไชย. (2566). การขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาโดยยึดพื้นที่เป็นฐาน. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ. 3(6), 367–384.
อธิศ ไชยคิรินทร์. (2562). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษา. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
เอกรินทร์ สังข์ทอง, และคณะ. (2567). ความเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษานำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. รายงานวิจัย.
OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.