ALYZING THE EPISTEMOLOGY THAT APPEARS IN ARTIFICIAL INTELLIGENCE (AI) IN THE PERSPECTIVE OFTHERAVADA BUDDHIST PHILOSOPHY
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This research have three objectives: 1) to study the history of artificial intelligence (AI); 2) to study epistemology from the perspective of Theravada Buddhist philosophy; and 3) to analyze the epistemology that appears in artificial intelligence (AI) in the perspective of Theravada Buddhist philosophy.This is a documentary research.
The results of the study found that:
The history of artificial intelligence (AI). Today, AI plays a vital role inhuman life, from the individual level, to the family institution, society, politics, governance, economics, religion, and culture. AI is continuously developed and plays an important role in various aspects of human life, enhancing efficiency in problem-solving.
The epistemology in the perspective of Theravada Buddhist philosophy.Theravada Buddhist philosophy emphasizes the importance of Dhamma practice for enlightenment and liberation from suffering. Developing wisdom through the practice of morality, meditation, and wisdom enables practitioners to understand the nature of all things and allow them to let go of attachment.
The epistemology that appears in AI in the perspective of Theravada Buddhist philosophy. This analysis revealed that AI is inanimate and lacks the status of a person. However, it has advanced in functioning and thinking similar to humans through processing instructions. However, AI lacks the diversity and complexity of humans. It is important to connect AI with Theravada Buddhist philosophy by offering a way to develop an understanding of wisdom and decision-making in a context of rapid technological change, which Buddhist philosophy views as true wisdom. The Buddha believed that the condition for performing actions must be the power to think for oneself. If humans were programmed to do so, it would not be considered karma because they did not choose it. Establishing principles to serve as standards of human behavior at various levels helps humans live their ideal lives to the fullest and most blissful.
Article Details
References
ฉัตรพงศ์ ชูแสงนิล. (2562). ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการเรียนรู้. เรียกใช้เมื่อ 27 กันยายน 2568 จาก https://www.scimath.org/ article-technology/item/10110-ai-10110.
พระครูปลัดสุวัฒนพุทธคุณ (ประมวล พานิช) และคณะ. (2562). พุทธจริยศาสตร์เพื่อความสุขในสังคม. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น. 6(2), 1-13.
มลทินี ตรีสอน. (2568). ปัจจัยการยอมรับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ที่มีอิทธิพลต่อความพร้อมในการนำไปใช้ในการจัดการคลังสินค้าของพนักงานในจังหวัดปทุมธานี. journal of Social Science for Local Development Rajabhat Mahasarakham University. 9(2).64-76.
มงคล เทียนประเทืองชัย.(2565). วิเคราะห์การคิดของปัญญาประดิษฐ์และของมนุษย์ด้วยแนวคิดพุทธปรัชญาเถรวาท. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 9(9), 135-146.
สุพล พรหมมาพันธุ์. (2016). ปัญญาประดิษฐ์ : ก้าวสู่ยุคทองของสมองกลอัจฉริยะ. วารสารแพทยสารทหารอากาศ. 64(3) 171-199.
ศรัณย์ศิริ คัมภิรานนท์. (2562). AI เทคโนโลยีอนาคตของประเทศไทย. วารสาร Focus ประเด็นเด่น. 9(5), 2-7.
วรพงษ์ มนัสเกียรติ. การประยุุกต์์ใช้้ปัญญาประดิิษฐ์์ทางการแพทย์. วารสารรัฏฐาภิรักษ์. 64(1), 65-73.
วิศิษฐ์ศักดิ์ บุญจิตต์. (ม.ป.ป.). ปัญญาประดิษฐ์ ระบบผู้เชี่ยวชาญ: ลักษณะงานของปัญญาประดิษฐ์. เรียกใช้เมื่อ 27 กันยายน 2568 จาก http://informationcomedu.blogspot.com/p/blog-page_8.html.
อดุลย์ พุกอินทร์. (2557). วิธีการแก้ปัญหาของการจัดตารางงานโดยใช้วิธีการผสมผสาน เจเนติกอัลกอริทึม กับ โลคอลเสิร์ช. วารสารวิชาการ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง. 7(2), 111-126.
Bostrom. N. (2014). Superintelligence: Paths. Dangers. strategies. Oxford University Press.
Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep learning. MIT Press.
Gabriel Hallevy, (2016). The Criminal Liability of Artificial Intelligence Entities. Akron Intellectual Property Journal. 4(2), 171-199.
John McCarthy. (1980). What is Artificial Intelligence. Stanford University Journal Daedalus. 3(3), 417-457.
John Searle. (1980). Minds, Brains, and Programs. Behavioral and Brain Sciences, 3(3), 417–457.
Matthias Steup, Epistemology. (2005). Stanford Encyclopedia of Philosophy. Retrieved on December 20, 2023 formhttps://plato.stanford.edu/entries/epistemology/.
McCarthy, J., Minsky, M. L., Rochester, N., & Shannon, C. E. (1956). A proposal for the Dartmouth summer research project on artificial intelligence. Dartmouth College.Retrievedfromhttp://www.cs.cornell.edu/home/kleinber/dartmouth/dartmouth.pdf
Nilsson, N. J. (1998). Artificial intelligence: A new synthesis. Morgan Kaufmann.
Russell, S., & Norvig, P. (2010). Artificial intelligence: A modern approach (3rd ed.). Prentice Hall.
Penrose, Roger. (1989). The Emperor’s New Mind: Concerning Computers, Minds, and the Laws of Physics, Oxford UP.
SAS Insights. (ม.ป.ป.). เหตุใดปัญญาประดิษฐ์จึงมีความสำคัญยิ่งนัก. เรียกใช้เมื่อ 27 กันยายน 2567 จาก
https://www.sas.com/th_th/insights/analytics/what-is-artificial-intelligence.html.
Thomas Nagel. (1974). What Is It Like to Be a Bat? , Duke University Press. 4(83), 435-450.
