ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารโรงเรียนเอกชนในระบบ กลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารโรงเรียนเอกชน
ในระบบ กลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย และ 2) ตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนและยืนยันองค์ประกอบ
ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารโรงเรียนเอกชนในระบบ กลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการ และผู้จัดการ ที่ปฏิบัติหน้าที่ในโรงเรียนเอกชนในระบบ
กลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย จำนวน 940 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งแบบสอบถามทั้งฉบับมีค่าความเชื่อมั่น โดยการหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟา ของครอนบาค เท่ากับ 0.989 และเมื่อจำแนกตามองค์ประกอบหลักมีค่าความเชื่อมั่นระหว่าง 0.945 - 0.978 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์
การกระจาย และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน
ผลการวิจัยพบว่า
- ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารโรงเรียนเอกชนในระบบ กลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก 19 องค์ประกอบย่อย และ 66 ตัวบ่งชี้ โดยตัวบ่งชี้ทั้งหมดมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด
- โมเดลตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารโรงเรียนเอกชนในระบบ กลุ่มจังหวัดภาคใต้
ฝั่งอ่าวไทย มีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยมีค่าไค-สแควร์ (ꭓ2) เท่ากับ 17.481 ค่าองศาอิสระ (df) เท่ากับ 10 ค่านัยสำคัญทางสถิติ (p-value) เท่ากับ 0.064 ดัชนีวัดระดับความสอดคล้อง (GFI) เท่ากับ 0.998 ดัชนีวัดระดับความสอดคล้องที่ปรับแก้แล้ว (AGFI) เท่ากับ 0.963 และค่าความคลาดเคลื่อน
ในการประมาณค่าพารามิเตอร์ (RMSEA) เท่ากับ 0.028 ค่าน้ำหนักองค์ประกอบของตัวบ่งชี้
ทั้ง 4 องค์ประกอบหลัก มีค่าเป็นบวก (0.78 - 0.92) และมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ทุกค่า
โดยองค์ประกอบหลักที่มีค่าน้ำหนักสูงสุด คือ การมีความประพฤติดี (0.92) รองลงมา คือ การมีความเชี่ยวชาญ และการมีวิสัยทัศน์ (0.91) และการมีมนุษยสัมพันธ์ (0.78) ตามลำดับ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา. (2561). แผนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
ณฐมน แก้วอำดี. (2568). ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำแบบมุ่งเป้าของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา เขตตรวจราชการภาค 5. ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต.มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2548). สถิติวิเคราะห์ระดับโมเดลสมการโครงสร้าง. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2551). การวิจัยและตัวบ่งชี้คุณธรรมจริยธรรม. ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาพลังแผ่นดิน
เชิงคุณธรรม (ศูนย์คุณธรรม) สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน).
ประกาศคณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ เรื่อง การจัดตั้งกลุ่มจังหวัดและกำหนดจังหวัดที่เป็นศูนย์ปฏิบัติการของกลุ่มจังหวัด (ฉบับที่ 3). (2560, 17 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอน 281 ง. หน้า 14-16.
ปรัชญาภรณ์ แตงอ่อน. (2568). ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำยุควิถีถัดไปของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตตรวจราชการที่ 3. ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต.มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตโต). (2555). ธรรมนูญชีวิต. โรงพิมพ์พระพุทธศาสนาของธรรมสภา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 25. โรงพิมพ์พระพุทธศาสนาของธรรมสภา.
ศรินทิพย์ ทะสะระ. (2566). ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำสันติสุขของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์แห่งสยาม. 6(3), 133-154.
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน. (2566). ข้อมูลสารสนเทศการศึกษาเอกชน ปีการศึกษา 2566. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
โสรยา ประสพสุข. (2568). รูปแบบการเสริมสร้างภาวะผู้นำทางการเมืองเชิงพุทธของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดนครศรีธรรมราช. ดุษฎีนิพนธ์รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
องอาจ เขียวงามดี, บุญร่วม คำเมืองแสน, และกฤตสุชิน พลเสน. (2567). การพัฒนาภาวะผู้นำตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาทในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารปรัชญาปริทรรศน์. 29(2), 91-101.
Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 97(2), 117-134.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.