วิเคราะห์หลักสัมพันธ์ที่ปรากฏในคัมภีร์มังคลัตถทีปนี

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาความเป็นมาของคัมภีร์มังคลัตถทีปนี 2) เพื่อศึกษาหลักความสัมพันธ์ที่ปรากฏในคัมภีร์มังคลัตถทีปนี และ 3) เพื่อวิเคราะห์หลักความสัมพันธ์ที่ปรากฏในคัมภีร์มังคลัตถทีปนี เป็นการวิจัยเอกสาร เก็บรวบรวมข้อมูลจากคัมภีร์มังคลัตถทีปนี พระไตรปิฎก อรรถกถา เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลโดยวิธีพรรณนาความ ผลการวิจัยพบว่า คัมภีร์มังคลัตถทีปนีเป็นผลงานของพระสิริมัง คลาจารย์ พระมหาเถระผู้เป็นปราชญ์แห่งล้านนาหรือ จังหวัดเชียงใหม่ในปัจจุบัน มังคลัตถทีปนี เป็นคัมภีร์ ชั้นอรรถกถา ซึ่งแต่งอธิบายมงคลสูตรที่มาจากขุททก นิกาย ขุททกปาฐะ และขุททนิกายสุตตนิบาต พระ สุตตันตปิฎก, ความสัมพันธ์ระหว่างบุตร-ธิดา กับบิดา มารดาหน้าที่ของบุตรโดยสรุปคือการทำหน้าที่ของ บุตรตามหลักทิศเบื้องหลัง เช่น เลี้ยงดูท่าน เป็นต้น ใน ส่วนของพ่อแม่ท่านย่อมอนุเคราะห์บุตร-ธิดา โดยการ สอนให้เป็นคนดี เป็นต้น การปฏิบัติของสามีและ ภรรยานั้นถือเป็นการให้เกียรติยกย่องและเห็น ความสำคัญของอีกฝ่าย เมื่อทั้ง 2ฝ่ายเกิดความพึง พอใจซึ่งกันและกันก็ย่อมมีโอกาสที่จะก่อให้เกิดความ รักและความผูกพันที่แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น ญาติคือคนที่ เกี่ยวข้องกันทั้งฝ่าบิดาและมารดา หากนับแบบ สายโลหิต ได้แก่ คนที่นับตั้งแต่ทวดลงมาจนถึงเหลน การบูชาคือการยกย่องเชิดชูด้วยความบริสุทธิ์ใจเป็น หลักธรรมที่สำคัญอีกข้อหนึ่งในการ ประพฤติปฏิบัติ ของมนุษย์ในการอยู่ร่วมกันในสังคม คุณลักษณะของ วาจาสุภาษิตคือคำที่กล่าวดีแล้ว มีประโยชน์และเป็นที่ พอใจของผู้อื่น ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ในที่นี้หมายเอา ทาน มี 3 อย่าง เช่น จาคเจตนา เป็นต้น บิดามารดา เป็นต้นเป็นผู้ควรเคารพ ส่วนความกตัญญูเป็นการทำ ความดีตอบแทนผู้มีบุญคุณ