พลวัตประเพณีทอดเทียนในอำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด

Main Article Content

พระวสันต์ วราสโย (ตาลทรัพย์)
พระครูวาปีจันทคุณ
พระครูภาวนาพัฒนบัณฑิต

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์่ 1) เพื่อ ศึกษาประเพณีทอดเทียนในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาประเพณีทอดเทียนในอำเภอเมยวดี จังหวัด ร้อยเอ็ด 3) เพื่อศึกษาพลวัตประเพณีทอดเทียนใน อำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาจากตำราเอกสาร และสัมภาษณ์ผู้ให้ ข้อมูลสำคัญ จำนวน จำนวน 25 รูป/คน นำเสนอ ผลการวิจัยด้วยพรรณนาวิธี


        ผลการวิจัยพบว่า: การถวายเทียนพรรษาเป็นประเพณีที่มีรากฐานจากพระพุทธบัญญัติให้พระสงฆ์จำพรรษาในฤดูฝน เพื่อศึกษาพระธรรมวินัยและปฏิบัติสมาธิ โดยชาวบ้านถวายเทียนเป็นแหล่งแสงสว่างในการประกอบศาสนกิจ จึงมีความหมายทั้งเชิงกายภาพและเชิงสัญลักษณ์ คือเป็นแสงแห่งธรรมและศรัทธาในพระรัตนตรัย ต่อมาประเพณีได้พัฒนาเป็นกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่สะท้อนความรักและความผูกพันต่อพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งสืบทอดคุณค่าทางจิตใจของชุมชน ในอำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด ประเพณีทอดเทียนมีบทบาทสำคัญทั้งด้านศาสนาและสังคม ชาวบ้านร่วมกันถวายเทียนในเทศกาลเข้าพรรษาเพื่อสร้างบุญกุศลและความเป็นสิริมงคล อีกทั้งยังใช้วัสดุธรรมชาติและความร่วมมือของคนในชุมชน ส่งเสริมความสามัคคีและการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น แม้ปัจจุบันจะมีการปรับตัว เช่น การใช้เทียนสังเคราะห์และการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อออนไลน์ แต่ยังคงรักษาแก่นสารทางศาสนาไว้อย่างมั่นคง ประเพณีนี้ยังเป็นพื้นที่แห่งการเปลี่ยนผ่านที่ส่งผลต่อจิตใจ พฤติกรรม และความสัมพันธ์ของผู้คน ทำให้เกิดความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน ฟื้นฟูความเชื่อเรื่องบุญกรรม และสะท้อนภูมิปัญญาและความคิดสร้างสรรค์ของท้องถิ่น พิธีกรรมจึงไม่ได้เป็นเพียงรูปแบบภายนอก แต่เป็นการบูรณาการศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม ที่เชื่อมโยงคนต่างรุ่น และหล่อหลอมคุณค่าทางจิตวิญญาณให้ดำรงอยู่ต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วราสโย (ตาลทรัพย์) พ. . . . . . . . . . . ., พระครูวาปีจันทคุณ, & พระครูภาวนาพัฒนบัณฑิต. (2026). พลวัตประเพณีทอดเทียนในอำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด. เสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 6(1), 3925–3940. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/stw/article/view/7172
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ทวีศักดิ์ บุญสู่. (2533). งานประเพณีแห่เทียนเข้าพรรษาจังหวัดอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

บุญยสฤษฎ์ อเนกสุข. (2544). รัฐกับการลงทุนทางวัมนธรรม : ศึกษากรณีแห่เทียนพรรษา จังหวัดอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหิดล.

พระมหาพรชัย ฉนฺทธมฺโม (ชมภูศรี). (2562). รูปแบบการส่งเสริมประเพณีการแห่เทียนพรรษาเชิงบูรณาการของชุมชนในอำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี. ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พวงผกา ประเสริฐศิลป์. (2542). ประเพณีไทยกับการเปลี่ยนแปลงตามกระแสวัฒนธรรมโลก. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เสมาธรรม.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สามพร มณีไมตรีจิต. (2539). บทบาทวัฒนธรรมไทยกับการท่องเที่ยว. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.

สรัญพัฒน์ คันสุขเกษม. (2547). การสื่อสารและการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมงานประเพณีแห่เทียนพรรษาจังหวัดอุบลราชธานี, วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เอกวิทย์ ณ ถลาง. (2542). ภูมิปัญญาชาวบ้าน, กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิภูมิปัญญา.