พลวัตประเพณีทอดเทียนในอำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์่ 1) เพื่อ ศึกษาประเพณีทอดเทียนในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาประเพณีทอดเทียนในอำเภอเมยวดี จังหวัด ร้อยเอ็ด 3) เพื่อศึกษาพลวัตประเพณีทอดเทียนใน อำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาจากตำราเอกสาร และสัมภาษณ์ผู้ให้ ข้อมูลสำคัญ จำนวน จำนวน 25 รูป/คน นำเสนอ ผลการวิจัยด้วยพรรณนาวิธี
ผลการวิจัยพบว่า: การถวายเทียนพรรษาเป็นประเพณีที่มีรากฐานจากพระพุทธบัญญัติให้พระสงฆ์จำพรรษาในฤดูฝน เพื่อศึกษาพระธรรมวินัยและปฏิบัติสมาธิ โดยชาวบ้านถวายเทียนเป็นแหล่งแสงสว่างในการประกอบศาสนกิจ จึงมีความหมายทั้งเชิงกายภาพและเชิงสัญลักษณ์ คือเป็นแสงแห่งธรรมและศรัทธาในพระรัตนตรัย ต่อมาประเพณีได้พัฒนาเป็นกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่สะท้อนความรักและความผูกพันต่อพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งสืบทอดคุณค่าทางจิตใจของชุมชน ในอำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด ประเพณีทอดเทียนมีบทบาทสำคัญทั้งด้านศาสนาและสังคม ชาวบ้านร่วมกันถวายเทียนในเทศกาลเข้าพรรษาเพื่อสร้างบุญกุศลและความเป็นสิริมงคล อีกทั้งยังใช้วัสดุธรรมชาติและความร่วมมือของคนในชุมชน ส่งเสริมความสามัคคีและการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น แม้ปัจจุบันจะมีการปรับตัว เช่น การใช้เทียนสังเคราะห์และการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อออนไลน์ แต่ยังคงรักษาแก่นสารทางศาสนาไว้อย่างมั่นคง ประเพณีนี้ยังเป็นพื้นที่แห่งการเปลี่ยนผ่านที่ส่งผลต่อจิตใจ พฤติกรรม และความสัมพันธ์ของผู้คน ทำให้เกิดความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน ฟื้นฟูความเชื่อเรื่องบุญกรรม และสะท้อนภูมิปัญญาและความคิดสร้างสรรค์ของท้องถิ่น พิธีกรรมจึงไม่ได้เป็นเพียงรูปแบบภายนอก แต่เป็นการบูรณาการศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม ที่เชื่อมโยงคนต่างรุ่น และหล่อหลอมคุณค่าทางจิตวิญญาณให้ดำรงอยู่ต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ทวีศักดิ์ บุญสู่. (2533). งานประเพณีแห่เทียนเข้าพรรษาจังหวัดอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
บุญยสฤษฎ์ อเนกสุข. (2544). รัฐกับการลงทุนทางวัมนธรรม : ศึกษากรณีแห่เทียนพรรษา จังหวัดอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหิดล.
พระมหาพรชัย ฉนฺทธมฺโม (ชมภูศรี). (2562). รูปแบบการส่งเสริมประเพณีการแห่เทียนพรรษาเชิงบูรณาการของชุมชนในอำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี. ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พวงผกา ประเสริฐศิลป์. (2542). ประเพณีไทยกับการเปลี่ยนแปลงตามกระแสวัฒนธรรมโลก. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เสมาธรรม.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สามพร มณีไมตรีจิต. (2539). บทบาทวัฒนธรรมไทยกับการท่องเที่ยว. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
สรัญพัฒน์ คันสุขเกษม. (2547). การสื่อสารและการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมงานประเพณีแห่เทียนพรรษาจังหวัดอุบลราชธานี, วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เอกวิทย์ ณ ถลาง. (2542). ภูมิปัญญาชาวบ้าน, กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิภูมิปัญญา.