พรหมวิหาร 4 กับการพัฒนาจริยธรรมวิชาชีพและนวัตกรรมการศึกษา ในศตวรรษที่ 21

Main Article Content

ฉัตรชัย พึ่งน้ำ
สัตยา ศรีจานเหนือ
สนุก สิงห์มาตร

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สาระสำคัญของหลักพรหมวิหาร 4 ในฐานะพื้นฐานการพัฒนาคุณธรรมศึกษาแนวทางการประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาจริยธรรมวิชาชีพของครูและผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 และนำเสนอกรอบแนวคิดในการเชื่อมโยงหลักธรรมดังกล่าวกับการส่งเสริมเชิงนวัตกรรมการศึกษา โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสารผ่านการสังเคราะห์ข้อมูลจากพระไตรปิฎกเอกสารทางวิชาการและทฤษฎีด้านการบริหารจัดการสมัยใหม่ จากการวิเคราะห์แล้วพบว่าปัญหาจริยธรรมวิชาชีพและความท้าทายในการสร้างนวัตกรรมมีรากเหง้ามาจากปัญหาเชิงวัฒนธรรมและความสัมพันธ์ในองค์กร การนำหลักพรหมวิหาร 4 มาใช้ช่วยกรอบมโนทัศน์เชิงจริยธรรมโดยประกอบด้วย เมตตา และ กรุณา ซึ่งเป็นฐานในการสร้างความไว้วางใจและความปลอดภัยเชิงจิตวิทยาที่เอื้อต่อการสร้างนวัตกรรม มุทิตาช่วยส่งเสริมวัฒนธรรมแห่งการแบ่งปันและต่อยอดความรู้ และอุเบกขาเป็นหลักในการสร้างความยุติธรรมและการเรียนรู้จากความล้มเหลวอย่างเป็นกลาง บทความสรุปว่าผู้บริหารสถานศึกษาในฐานะผู้นำเชิงคุณธรรมต้องเป็นแบบอย่างในการใช้หลักธรรมนี้เพื่อสร้างบรรยากาศองค์กรที่เกื้อกูลซึ่งจะนำไปสู่การขับเคลื่อนนวัตกรรมการศึกษาอย่างยั่งยืนในยุคดิจิทัล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พึ่งน้ำ ฉ. ., ศรีจานเหนือ ส. ., & สิงห์มาตร ส. (2026). พรหมวิหาร 4 กับการพัฒนาจริยธรรมวิชาชีพและนวัตกรรมการศึกษา ในศตวรรษที่ 21 . เสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 6(1), 2194–2205. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/stw/article/view/6265
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชาญชัย อาจินสมาจาร. (2554). จริยธรรมสำหรับครูและผู้บริหารสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ปัญญาชน.

ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2561). 80 นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. พิมพ์ครั้งที่ 8. นนทบุรี: พีบาลานซ์กรุ๊ป.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2550). พุทธบริหารธรรม: ศิลปะแห่งการบริหารจัดการ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2561). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 34. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2556). ภาวะผู้นำทางการศึกษา: แนวคิด ทฤษฎี และกรณีศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ทิพยวิสุทธิ์.

สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์. (2561). ภาวะผู้นำทางการศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: พิมพ์ดี.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational Leadership (2nd ed.). Psychology Press.

Fredrickson, B. L. (2013). Love 2.0: Creating Happiness and Health in Moments of Connection. Penguin.

Russell, S. (2019). Human Compatible: Artificial Intelligence and the Problem of Control. Viking.

Schein, E. H., & Schein, P. A. (2016). Organizational Culture and Leadership (5th ed.). Wiley.

Worline, M. C., & Dutton, J. E. (2017). Awakening Compassion at Work: The Quiet Power That Elevates People and Organizations. Berrett-Koehler Publishers.