การวิเคราะห์ศักยภาพ ปัญหาและความต้องการในการแก้ไขปัญหาความยากจนของชุมชนในพื้นที่รอบศูนย์การเรียนรู้บ้านยางน้อย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ตำบลก่อเอ้ อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์ศักยภาพ ปัญหาและความต้องการในการแก้ไขปัญหาความยากจนของชุมชนในพื้นที่รอบศูนย์การเรียนรู้บ้านยางน้อย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ตำบลก่อเอ้ อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 คน และการสนทนากลุ่ม จำนวน 10 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและเขียนบรรยายเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า ศักยภาพของชุมชนรอบศูนย์การเรียนรู้บ้านยางน้อยมีฐานทรัพยากรทางการเกษตร พื้นที่เพาะปลูก และทุนทางวัฒนธรรมเข้มแข็ง เช่น ภูมิปัญญาการทอผ้าไหม เกษตรอินทรีย์ และการแปรรูปสมุนไพร มีการรวมกลุ่มอาชีพระดับหนึ่ง ได้แก่ กลุ่มทอผ้า กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มโคกหนองนา และได้รับความร่วมมือจากมหาวิทยาลัยและหน่วยงานภาครัฐในการพัฒนาทักษะและสนับสนุนอาชีพ ปัญหาของชุมชนคือรายได้หลักจากการเกษตรตามฤดูกาลไม่มั่นคง ครัวเรือนมีหนี้สินเรื้อรัง ขาดแคลนน้ำเพื่อการเพาะปลูกและการถือครองที่ดินที่มั่นคง โครงสร้างประชากรมีผู้สูงอายุสูงและแรงงานวัยทำงานย้ายถิ่น ทำให้แรงงานในชุมชนลดลง ขาดทักษะด้านการจัดการกลุ่มอาชีพ การตลาด และการเงิน อีกทั้งโครงการพัฒนาจากภายนอกไม่ต่อเนื่อง ความต้องการของชุมชนชาวบ้านคือต้องการอาชีพเสริมที่สามารถทำได้ในครัวเรือน เช่น การแปรรูปอาหาร ผลิตภัณฑ์สมุนไพร เกษตรอินทรีย์ และการตลาดออนไลน์ รวมทั้งต้องการการสนับสนุนด้านทุน เครื่องมือประกอบอาชีพ ระบบชลประทานถาวร ตลาดรองรับผลผลิต และการอบรมพัฒนาทักษะด้านการตลาดดิจิทัล และการจัดการกลุ่ม เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จิราพร มะโนวัง และวาสนา เสภา. (2563). การพัฒนาภูมิปัญญาด้านหัตถกรรมพื้นบ้านของผู้สูงอายุเพื่อเข้าสู่มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย. วารสารข่วงปัญญา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. 8(2), 139–152.
ธีรพล ศรีสุข. (2560). บทบาทของมหาวิทยาลัยกับการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นริสรา ลาลี ประนอม คำผา และกิตติมา จึงสุวดี. (2564). การศึกษาคุณภาพการให้บริการที่ส่งผลต่อความพึงพอใจของรับบริการจากองค์การบริหารส่วนตำบลในเขตพื้นที่อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย พิชญทรรศน์. 16(2), 215-230.
นันทนา โพธิ์ไพจิตร. (2562). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นบนฐานภูมิปัญญาไทย. ขอนแก่นมหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ปิ่นวดี ศรีสุพรรณ. (2568). การเปลี่ยนแปลงสังคมภาคเกษตรกับเส้นทางสู่ความยากจนข้ามรุ่น กรณีศึกษา ครัวเรือนเกษตรกร จังหวัดอำนาจเจริญ. วารสารสังคมศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 55(1), 140-163.
ปรัชญา นามวงศ์. (2561). การเสริมสร้างเศรษฐกิจฐานรากและความเข้มแข็งของชุมชน. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์. 18(2), 55-70.
ศศิธร พงศ์วัฒนะ. (2564). ความยากจนและการพัฒนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ศราวุธ ขันธวิชัย และคณะ. (2568). คนจน: รูปแบบการแก้ไขปัญหาความยากจนตามหลักทฤษฎีใหม่. วารสาร ชัยภูมิ ปริทรรศน์. 8(3), 217-229.
สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). รายงานสถานการณ์ความยากจนและความเหลื่อมล้ำของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สาคร ฉลวยศรี. (2566). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์ฟื้นฟูภูมิปัญญาการแทงหยวกของชาวบ้านอำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี การศึกษาในฐานะมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 31(3), 17-31.
สุชาติ ภูมิศักดิ์. (2563). ปัญหาความยากจนของครัวเรือนเกษตรกรไทย. วารสารเศรษฐศาสตร์และสังคม. 27(1), 1-22.
Chantawanich, S. (2010). Qualitative research methods (18th ed.). Bangkok: Chulalongkorn University.
Chambers, R. (1983). Rural development: Putting the last first. London: Longman.
Metcalfe, L. (1998). Accountability and effectiveness: Designing the rules of the accounting game. Paper presented at the European Institute for Advanced Studies in Management Conference, Brussels.
Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford: Oxford University Press.
