การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อการอนุรักษ์ป่าชุมชนโคกหินลาด ตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาประวัติและความเป็นมาการอนุรักษ์ป่าชุมชนโคกหินลาด ตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม 2) เพื่อศึกษาการอนุรักษ์ชุมชนโคกหินลาด ตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม 3) เพื่อศึกษาแนวทางการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่ออนุรักษ์ป่าชุมชนโคกหินลาด ตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม การวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพมีวิธีการวิจัย ได้แก่ การศึกษาในเชิงเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการอนุรักษ์ป่าชุมชนโคกหินลาด ตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม จำนวน จำนวน 25 รูป/คน นำเสนอผลการวิจัยด้วยพรรณนาวิธี
ผลการวิจัยพบว่า
การอนุรักษ์ทรัพยากรตามแนวพุทธศาสนาเน้นสร้างสมดุลระหว่างมนุษย์และธรรมชาติในฐานะส่วนหนึ่งของระบบนิเวศ โดยมี ป่าชุมชนโคกหินลาด เป็นต้นแบบการบูรณาการที่สำคัญ ผ่านกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์อย่างการปลูกป่าและ "บวชป่า" เพื่อสร้างจิตสำนึกรักหวงแหนมรดกจากบรรพบุรุษ หัวใจสำคัญคือการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อความยั่งยืน ได้แก่ 1) หิริ-โอตตัปปะ คือสร้างความละอายและเกรงกลัวต่อการทำลายป่า 2) อิทธิบาท 4 คือปลุกพลังให้คนในชุมชนมุ่งมั่นปกป้องธรรมชาติอย่างมีเป้าหมาย 3) สังคหวัตถุ 4 และ พรหมวิหาร 4 ซึ่งเป็นเครื่องมือสร้างความสมัครสมานสามัคคีในเครือข่าย กระบวนการนี้เปลี่ยนผืนป่าให้เป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่ให้ทรัพยากร แต่ยังช่วยขัดเกลาจิตใจคนในชุมชน โดยใช้คุณธรรมเป็นรากฐานสู่ความยั่งยืนอย่างแท้จริงทั้งในระดับบุคคลและสังคม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
โกนิฏฐ์ ศรีทอง. (2558). การบรูณาการภมิปัญญาพระพุทธศาสนากับการสร้างความสมดุลในระบบนิเวศวิทยาชุมชน. รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เดือนนภา ภู่ทอง. (2561). การจัดการป่าชุมชนเพื่อความยั่งยืนโดยการใช้กระบวนการมีส่วนร่วมสาธารณะ และจารีตประเพณีท้องถิ่นในพื้นที่ภาคเหนือ. วารสารการบริหารและการจัดการ. 6(2), 80-94.
ไปรยา เกตุกูล. (2560). อณูแห่งธรรมชาติ สาระความงามในความธรรมดา. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร มหาบัณฑิต สาขาวิชาทัศนศิลป์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ประเวศ อินทองปาน. (2553). การศึกษาเปรียบเทียบนิเวศวิทยาในพุทธปรัชญากับนิเวศวิทยาแนวลึกตามทัศนะของอารเน แนสส์. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 17(2), 71-88.
พระมหาชินวัฒน์ จกฺกวโร (กุยรัมย์). (2561). การอนุรักษสิ่งแวดลอมเชิงพุทธของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช : วิเคราะห์เชิงพุทธธรรม”, ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพมหานครสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
The Ministry of Foreign Affairs of Thailand. (2017). Sufficiency Economy Philosophy : Thailand’s Path towards Sustainable Development Goals.2nd edition. Bangkok: Bangkok Post.
