วิเคราะห์ญาณวิทยาที่ปรากฏในปัญญาประดิษฐ์ (AI )ในทัศนะ พุทธปรัชญาเถรวาท
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของปัญญาประดิษฐ์
(AI ) ๒) เพื่อศึกษาญาณวิทยาในทัศนะพุทธปรัชญาเถรวาท ๓) เพื่อวิเคราะห์ญาณวิทยาที่ปรากฏในปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในทัศนะพุทธปรัชญาเถรวาท เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร การวิจัยเชิงเอกสาร(Documentary Research) ผลการศึกษาพบว่า ในปัจจุบัน AI มีบทบาทที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตมนุษย์ในระดับความจำเป็น ตั้งแต่ระดับบุคคล สถาบันครอบครัว สังคม การเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ ศาสนาและวัฒนธรรม AI ได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องและมีบทบาทสำคัญในหลายด้านของชีวิตมนุษย์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ปัญหาต่าง ๆ พุทธปรัชญาเถรวาทมีความสำคัญต่อการปฏิบัติธรรมเพื่อการรู้แจ้งและการหลุดพ้นจากทุกข์ การพัฒนาปัญญาผ่านการปฏิบัติศีล สมาธิ และปัญญาช่วยให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจธรรมชาติของสรรพสิ่งและสามารถปล่อยวางจากการยึดติดได้ ญาณวิทยาที่ปรากฏใน AI ตามพุทธปรัชญาเถรวาท ในทัศนะพุทธปรัชญาเถรวาท พบว่า AI เป็นสิ่งไม่มีชีวิตและไม่มีสถานะเป็นบุคคล แต่มีความก้าวหน้าในการทำงานและคิดคล้ายมนุษย์จากการประมวลผลตามคำสั่งที่ได้รับ อย่างไรก็ตาม AI ขาดความหลากหลายและซับซ้อนของมนุษย์ มีความสำคัญในการเชื่อมโยงระหว่าง AI และพุทธปรัชญาเถรวาท โดยเสนอแนวทางในการพัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับปัญญาและการตัดสินใจในบริบทที่มีการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นสิ่งที่พุทธปรัชญามองว่าเป็นปัญญาที่แท้จริง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นว่า เงื่อนไขในการทำ
กรรมต้องมีอำนาจในการคิดด้วยตนเอง หากมนุษย์ถูกตั้งโปรแกรมให้ทำ จะไม่ถือว่ามีกรรม เพราะไม่ได้เลือกเอง การวางหลักการเพื่อเป็นมาตรฐานความประพฤติของมนุษย์ในระดับต่าง ๆ ช่วยให้มนุษย์ดำเนินชีวิตตามอุดมคติที่สมบูรณ์และมีความสุขสูงสุด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ฉัตรพงศ์ ชูแสงนิล. (2562). ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการเรียนรู้. เรียกใช้เมื่อ 27 กันยายน 2568 จาก https://www.scimath.org/ article-technology/item/10110-ai-10110.
พระครูปลัดสุวัฒนพุทธคุณ (ประมวล พานิช) และคณะ. (2562). พุทธจริยศาสตร์เพื่อความสุขในสังคม. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น. 6(2), 1-13.
มลทินี ตรีสอน. (2568). ปัจจัยการยอมรับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ที่มีอิทธิพลต่อความพร้อมในการนำไปใช้ในการจัดการคลังสินค้าของพนักงานในจังหวัดปทุมธานี. journal of Social Science for Local Development Rajabhat Mahasarakham University. 9(2).64-76.
มงคล เทียนประเทืองชัย.(2565). วิเคราะห์การคิดของปัญญาประดิษฐ์และของมนุษย์ด้วยแนวคิดพุทธปรัชญาเถรวาท. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 9(9), 135-146.
สุพล พรหมมาพันธุ์. (2016). ปัญญาประดิษฐ์ : ก้าวสู่ยุคทองของสมองกลอัจฉริยะ. วารสารแพทยสารทหารอากาศ. 64(3) 171-199.
ศรัณย์ศิริ คัมภิรานนท์. (2562). AI เทคโนโลยีอนาคตของประเทศไทย. วารสาร Focus ประเด็นเด่น. 9(5), 2-7.
วรพงษ์ มนัสเกียรติ. การประยุุกต์์ใช้้ปัญญาประดิิษฐ์์ทางการแพทย์. วารสารรัฏฐาภิรักษ์. 64(1), 65-73.
วิศิษฐ์ศักดิ์ บุญจิตต์. (ม.ป.ป.). ปัญญาประดิษฐ์ ระบบผู้เชี่ยวชาญ: ลักษณะงานของปัญญาประดิษฐ์. เรียกใช้เมื่อ 27 กันยายน 2568 จาก http://informationcomedu.blogspot.com/p/blog-page_8.html.
อดุลย์ พุกอินทร์. (2557). วิธีการแก้ปัญหาของการจัดตารางงานโดยใช้วิธีการผสมผสาน เจเนติกอัลกอริทึม กับ โลคอลเสิร์ช. วารสารวิชาการ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง. 7(2), 111-126.
Bostrom. N. (2014). Superintelligence: Paths. Dangers. strategies. Oxford University Press.
Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep learning. MIT Press.
Gabriel Hallevy, (2016). The Criminal Liability of Artificial Intelligence Entities. Akron Intellectual Property Journal. 4(2), 171-199.
John McCarthy. (1980). What is Artificial Intelligence. Stanford University Journal Daedalus. 3(3), 417-457.
John Searle. (1980). Minds, Brains, and Programs. Behavioral and Brain Sciences, 3(3), 417–457.
Matthias Steup, Epistemology. (2005). Stanford Encyclopedia of Philosophy. Retrieved on December 20, 2023 formhttps://plato.stanford.edu/entries/epistemology/.
McCarthy, J., Minsky, M. L., Rochester, N., & Shannon, C. E. (1956). A proposal for the Dartmouth summer research project on artificial intelligence. Dartmouth College.Retrievedfromhttp://www.cs.cornell.edu/home/kleinber/dartmouth/dartmouth.pdf
Nilsson, N. J. (1998). Artificial intelligence: A new synthesis. Morgan Kaufmann.
Russell, S., & Norvig, P. (2010). Artificial intelligence: A modern approach (3rd ed.). Prentice Hall.
Penrose, Roger. (1989). The Emperor’s New Mind: Concerning Computers, Minds, and the Laws of Physics, Oxford UP.
SAS Insights. (ม.ป.ป.). เหตุใดปัญญาประดิษฐ์จึงมีความสำคัญยิ่งนัก. เรียกใช้เมื่อ 27 กันยายน 2567 จาก
https://www.sas.com/th_th/insights/analytics/what-is-artificial-intelligence.html.
Thomas Nagel. (1974). What Is It Like to Be a Bat? , Duke University Press. 4(83), 435-450.
