รูปแบบการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านตามหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ในจังหวัดร้อยเอ็ด

Main Article Content

วิทยา สุทธิจันทร์
บุญร่วม คำเมืองแสน
อุทัย กมลศิลป์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านในจังหวัดร้อยเอ็ด 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ และ 3) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านตามหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ในจังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 20 รูป/คน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา


ผลจากการวิจัยพบว่า :


  1. แนวคิดทฤษฎีการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านในจังหวัดร้อยเอ็ด สามารถบูรณาการร่วมกันในการใช้ทฤษฎีทุนทางวัฒนธรรม และควรส่งเสริมด้วยแนวคิด สืบสานจิตวิญญาณ ผสานร่วมสมัย และสร้างมูลค่าอย่างยั่งยืน โดยเน้นการรักษาเอกลักษณ์ทางปัญญาที่เชื่อมโยงกับพุทธสุนทรียศาสตร์และวิถีชุมชน ควบคู่ไปกับการปรับประยุกต์รูปแบบการนำเสนอให้เข้ากับยุคสมัยเพื่อดึงดูดคนรุ่นใหม่ และผลักดันให้ดนตรีพื้นบ้านเป็นต้นทุนทางวัฒนธรรมที่สร้างอาชีพและศักดิ์ศรีให้กับท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม

2 หลักพุทธสุนทรียศาสตร์ คือการรักษาความสมดุลระหว่างความบันเทิงที่จับต้องได้กับความสงบทางจิตวิญญาณครับ โดยแบ่งออกเป็น 2 ระดับ คือด้านความงามทางโลกิยะ คือความงามที่สัมผัสได้ด้วยตาและหู เป็นประตูแรกที่ดึงดูดคนให้เข้าหาดนตรีพื้นบ้าน รูปแบบการส่งเสริม เน้นความประณีตของรูปและเสียง และด้านความงามทางโลกุตตระ คือความงามที่ข้ามพ้นแค่ความสนุกไปสู่ความสงบ สติ และปัญญา รูปแบบการส่งเสริมเน้นการใช้ดนตรีเป็นเครื่องมือ "ขัดเกลาจิตใจ


 


 


  1. วิเคราะห์รูปแบบการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านตามหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ในจังหวัดร้อยเอ็ด คือ พุทธสุนทรียศาสตร์ในดนตรีพื้นบ้านที่ควรส่งเสริมมี 3 รูปแบบหลัก คือ ความงามในศีล ส่งเสริมจริยธรรมและฮีตครองท้องถิ่น ความงามในสมาธิ กระบวนการฝึกฝนและบรรเลงที่สร้างความจดจ่อสงบนิ่งทั้งผู้เล่นและผู้ฟัง และ ความงามในปัญญา การใช้เสียงดนตรีสะท้อนสัจธรรมของชีวิตและการปล่อยวาง) ซึ่งทั้งสามส่วนนี้จะเปลี่ยนดนตรีจากความบันเทิงประโลมโลกให้กลายเป็นเครื่องมือขัดเกลาจิตใจอย่างสมบูรณ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุทธิจันทร์ ว. ., คำเมืองแสน บ., & กมลศิลป์ อ. . (2026). รูปแบบการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านตามหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ในจังหวัดร้อยเอ็ด. เสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 6(1), 2419–2426. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/stw/article/view/4533
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จตุรนต์ ธีรพงศ์สถิต. (2568). พุทธศิลป์และดนตรีบำบัด: แนวทางการขัดเกลาจิตใจในสังคมไทยสมัยใหม่. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์พุทธศาสตร์ศึกษา.

วิชัย โชควิวัฒน. (2566). สุนทรียภาพแห่งชีวิตตามวิถีพุทธ: จากความว่างสู่เสียงแห่งปัญญา. พระนครศรีอยุธยา:สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์.

สมศักดิ์ คณานุรักษ์. (2567). วัฒนธรรมดนตรีพื้นบ้านร้อยเอ็ด: การสืบทอดและการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21. ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.

สุรพล เนรัญชร. (2565). วิถีหมอลำและการปรับตัวทางวัฒนธรรมในลุ่มน้ำชี. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

อภิสิทธิ์ กายแก้ว. (2566). หลักพุทธธรรมในการจัดการศิลปวัฒนธรรมชุมชน. พระนครศรีอยุธยา: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อำนาจ บัวศิริ. (2567). ดนตรีอีสานกับงานพุทธบูชา: การศึกษาความเชื่อมโยงทางศรัทธา. มหาสารคาม:สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน.