รูปแบบการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านตามหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ในจังหวัดร้อยเอ็ด
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านในจังหวัดร้อยเอ็ด 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ และ 3) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านตามหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ในจังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 20 รูป/คน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลจากการวิจัยพบว่า :
- แนวคิดทฤษฎีการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านในจังหวัดร้อยเอ็ด สามารถบูรณาการร่วมกันในการใช้ทฤษฎีทุนทางวัฒนธรรม และควรส่งเสริมด้วยแนวคิด สืบสานจิตวิญญาณ ผสานร่วมสมัย และสร้างมูลค่าอย่างยั่งยืน โดยเน้นการรักษาเอกลักษณ์ทางปัญญาที่เชื่อมโยงกับพุทธสุนทรียศาสตร์และวิถีชุมชน ควบคู่ไปกับการปรับประยุกต์รูปแบบการนำเสนอให้เข้ากับยุคสมัยเพื่อดึงดูดคนรุ่นใหม่ และผลักดันให้ดนตรีพื้นบ้านเป็นต้นทุนทางวัฒนธรรมที่สร้างอาชีพและศักดิ์ศรีให้กับท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม
2 หลักพุทธสุนทรียศาสตร์ คือการรักษาความสมดุลระหว่างความบันเทิงที่จับต้องได้กับความสงบทางจิตวิญญาณครับ โดยแบ่งออกเป็น 2 ระดับ คือด้านความงามทางโลกิยะ คือความงามที่สัมผัสได้ด้วยตาและหู เป็นประตูแรกที่ดึงดูดคนให้เข้าหาดนตรีพื้นบ้าน รูปแบบการส่งเสริม เน้นความประณีตของรูปและเสียง และด้านความงามทางโลกุตตระ คือความงามที่ข้ามพ้นแค่ความสนุกไปสู่ความสงบ สติ และปัญญา รูปแบบการส่งเสริมเน้นการใช้ดนตรีเป็นเครื่องมือ "ขัดเกลาจิตใจ
- วิเคราะห์รูปแบบการส่งเสริมดนตรีพื้นบ้านตามหลักพุทธสุนทรียศาสตร์ในจังหวัดร้อยเอ็ด คือ พุทธสุนทรียศาสตร์ในดนตรีพื้นบ้านที่ควรส่งเสริมมี 3 รูปแบบหลัก คือ ความงามในศีล ส่งเสริมจริยธรรมและฮีตครองท้องถิ่น ความงามในสมาธิ กระบวนการฝึกฝนและบรรเลงที่สร้างความจดจ่อสงบนิ่งทั้งผู้เล่นและผู้ฟัง และ ความงามในปัญญา การใช้เสียงดนตรีสะท้อนสัจธรรมของชีวิตและการปล่อยวาง) ซึ่งทั้งสามส่วนนี้จะเปลี่ยนดนตรีจากความบันเทิงประโลมโลกให้กลายเป็นเครื่องมือขัดเกลาจิตใจอย่างสมบูรณ์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จตุรนต์ ธีรพงศ์สถิต. (2568). พุทธศิลป์และดนตรีบำบัด: แนวทางการขัดเกลาจิตใจในสังคมไทยสมัยใหม่. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์พุทธศาสตร์ศึกษา.
วิชัย โชควิวัฒน. (2566). สุนทรียภาพแห่งชีวิตตามวิถีพุทธ: จากความว่างสู่เสียงแห่งปัญญา. พระนครศรีอยุธยา:สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์.
สมศักดิ์ คณานุรักษ์. (2567). วัฒนธรรมดนตรีพื้นบ้านร้อยเอ็ด: การสืบทอดและการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21. ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.
สุรพล เนรัญชร. (2565). วิถีหมอลำและการปรับตัวทางวัฒนธรรมในลุ่มน้ำชี. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
อภิสิทธิ์ กายแก้ว. (2566). หลักพุทธธรรมในการจัดการศิลปวัฒนธรรมชุมชน. พระนครศรีอยุธยา: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อำนาจ บัวศิริ. (2567). ดนตรีอีสานกับงานพุทธบูชา: การศึกษาความเชื่อมโยงทางศรัทธา. มหาสารคาม:สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน.