การพัฒนาศักยภาพสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์ในจังหวัดพิจิตร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาศักยภาพของสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์ในจังหวัดพิจิตร 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อศักยภาพสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์ในจังหวัดพิจิตร และ 3) เพื่อนำเสนอการพัฒนาศักยภาพสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์ในจังหวัดพิจิตร ใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods) โดยการวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างพระสงฆ์ 354 รูป วิเคราะห์ด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 22 รูป/คน และสนทนากลุ่ม 10 รูป/คน เพื่อยืนยันองค์ความรู้

ผลการวิจัยพบว่า

1. ศักยภาพของสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์ในจังหวัดพิจิตร ประกอบด้วย 1) ด้านการศึกษา
   เน้นการปลูกฝังทัศนคติและปัญญา 2) ด้านการฝึกอบรม การฝึกอบรมสัทธิวิหาริกถือได้ว่าเป็นการเพิ่มพูนความรู้และ ทักษะในการปฏิบัติงานได้เป็นอย่างดีการนำเอาหลักศีล สมาธิ และปัญญา คือการสอนให้รู้ ทำให้ดู อยู่ให้เห็น 3) ด้านการพัฒนาบุคคล การฝึกฝนที่สัทธิวิหาริกจนเกิดความสงบแห่งสติ และสภาพทั่วไปของการพัฒนาศักยภาพสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์ในจังหวัดพิจิตร


2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อศักยภาพสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์ในจังหวัดพิจิตร ประกอบด้วย 1) ด้านกายภาวนา การดูแลสุขภาพร่างกายและการปรับตัวเข้ากับสังคม 2) ด้านศีลภาวนา ศีการพัฒนาข้อวัตรปฏิบัติ กาย วาจา ให้เรียบร้อย 3) ด้านจิตตภาวนา การพัฒนาจิตใจซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของพฤติกรรม 4) ด้านปัญญาภาวนา การดูแลเอาใจใส่จากพระอุปัชฌาย์ประดุจบิดา เพื่อให้เกิดความอบอุ่นและพัฒนาปัญญาควบคู่กับร่างกายที่แข็งแรง


3. การพัฒนาศักยภาพสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์ในจังหวัดพิจิตร ประกอบด้วย 1) ด้านความรู้ทางวิชาการ 2) ด้านทักษะ 3) ด้านเจตคติ