การบริหารรัฐกิจเชิงกลยุทธ์: การปรับตัวของระบบราชการไทยยุคความไม่แน่นอน

บทคัดย่อ

        ในบริบทโลกยุคใหม่ที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอนจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว การแพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่ และวิกฤตเศรษฐกิจระดับโลก ระบบราชการไทยในฐานะกลไกหลักในการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะของรัฐ จำเป็นต้องเปลี่ยนจากรูปแบบการบริหารแบบเดิมที่เน้นลำดับขั้นและระเบียบแบบแผน มาสู่การบริหารแบบเชิงกลยุทธ์ที่มีความยืดหยุ่น มีพลวัต และตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว บทความนี้วิเคราะห์แนวคิดของการบริหารรัฐกิจเชิงกลยุทธ์ ประเด็นความไม่แน่นอนในบริบทการบริหารราชการ และแนวทางการปรับตัวของระบบราชการไทย โดยเสนอแนะทางเลือกเชิงนโยบายเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันและความยั่งยืนของการบริหารภาครัฐไทยในอนาคต ผลการศึกษาพบว่า การปรับตัวของระบบราชการไทยมีแนวโน้มมุ่งสู่การบูรณาการการทำงานระหว่างหน่วยงาน การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการภาครัฐ (digital government) และการพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรให้มีทักษะเชิงยุทธศาสตร์และการคิดเชิงวิเคราะห์มากขึ้น อย่างไรก็ตาม ยังพบข้อจำกัดสำคัญ ได้แก่ โครงสร้างองค์กรที่มีความแข็งตัว วัฒนธรรมการทำงานแบบยึดระเบียบ และข้อจำกัดด้านการกระจายอำนาจ นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์ยังชี้ให้เห็นว่า การเสริมสร้าง “ความคล่องตัวเชิงสถาบัน” (institutional agility) และการพัฒนาระบบการบริหารจัดการภายใต้แนวคิดธรรมาภิบาลแบบมีส่วนร่วม จะเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ระบบราชการไทยสามารถรับมือกับความไม่แน่นอนได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนในระยะยาว