การศึกษาวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องเปรตกับภพภูมิในพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “การศึกษาวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องเปรตกับภพภูมิในพระพุทธศาสนา” มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาเปรตที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 2)  เพื่อศึกษาหลักกรรมที่ทำให้เกิดเป็นเปรตในเปรตวิสัย 3)  เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องเปรตกับภพภูมิในพระพุทธศาสนา เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร (Document research) โดยการเก็บข้อมูลจากเอกสารปฐมภูมิและทุติยภูมิ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีพรรณนาตามหลักอุปนัยวิธี ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดเรื่องภพภูมิในพระพุทธศาสนาหมายถึงดินแดนที่เป็นที่เกิดของสรรพสัตว์ ซึ่งแบ่งออกเป็นสามประเภทหรือที่เรียกว่าไตรภูมิ ได้แก่ กามภูมิ รูปภูมิ และอรูปภูมิ หลักกรรมที่ทำให้เกิดเป็นเปรตในเปรตวิสัยที่ส่งผลให้ไปเกิดในภพภูมิเปรต ซึ่งเต็มไปด้วยความทุกข์ทรมานจากการหิวโหย เปรตมีรูปร่างและความทุกข์ที่แตกต่างกันตามกรรมที่ทำไว้ การทำบุญอุทิศให้เปรตเป็นการช่วยให้พวกเขาได้รับส่วนบุญเพื่อบรรเทาความทุกข์และเปลี่ยนภพภูมิไปสู่สถานะที่ดีขึ้น ความเชื่อนี้สะท้อนถึงความสัมพันธ์ในครอบครัวและการตระหนักถึงผลกรรมในพระพุทธศาสนา, ความเชื่อเรื่องเปรตและภพภูมิในพระพุทธศาสนาแสดงให้เห็นถึงหลักกรรมที่ส่งผลต่อการเวียนว่ายตายเกิด เปรตต้องทนทุกข์จากความหิวโหยและได้รับส่วนบุญจากญาติเท่านั้นจึงจะบรรเทาทุกข์ได้ ลักษณะของเปรตแตกต่างกันตามกรรม สังคมไทยมีความเชื่อในพิธีกรรมการอุทิศส่วนบุญเพื่อช่วยเปรต เช่น บุญข้าวสาก บุญข้าวประดับดิน เป็นต้น การทำบุญอุทิศยังช่วยส่งเสริมศีลธรรม ความสำนึกในกรรม และการดำเนินชีวิตอย่างไม่ประมาท ทั้งยังเป็นการปลูกฝังคุณธรรมแก่เยาวชนเพื่อสร้างสังคมที่ดีและมีคุณค่าในอนาคต.