การศึกษาผลกระทบทางสังคมของโครงการฟื้นฟูเมืองเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต ของกลุ่มผู้มีรายได้น้อยในประเทศไทยและประเทศสิงคโปร์
คำสำคัญ:
การฟื้นฟูเมือง, คุณภาพชีวิต, กลุ่มผู้มีรายได้น้อย, ผลกระทบทางสังคมบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีจุดประสงค์ศึกษาผลกระทบทางสังคมของโครงการฟื้นฟูเมืองเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของกลุ่มผู้มีรายได้น้อย โดยศึกษาจากเอกสารและแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง บทความนี้เลือกศึกษาโครงการฟื้นฟูเมืองสามตัวอย่างจากสองประเทศ ได้แก่ ในประเทศไทยคือโครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง และโครงการบ้านมั่นคง คลองเปรมประชากร ในประเทศสิงคโปร์คือโครงการที่อยู่อาศัยของ Housing and Development Board (HDB) ผลการศึกษาพบว่าทั้งสามโครงการได้สร้างที่อยู่อาศัยให้กลุ่มผู้มีรายได้น้อยสามารถเข้าถึงได้และสร้างความเป็นอยู่ที่ดีให้กับผู้อยู่อาศัยผ่านการวางแผนอย่างเป็นระบบ แต่ยังมีความท้าทายหลังจากโครงการเสร็จสิ้น โครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดงต้องจัดการเรื่องความสัมพันธ์ของผู้อยู่อาศัย ระบบขนส่งสาธารณะ และการบริหารพื้นที่เชิงพาณิชย์ โครงการบ้านมั่นคง คลองเปรมประชากรต้องบริหารจัดการความเสี่ยงด้านเงินทุนของผู้อยู่อาศัยและการสร้างผลกระทบทางสังคมในพื้นที่ และโครงการที่อยู่อาศัยของ HDB ประสบปัญหาความต้องการและราคาที่อยู่อาศัยที่เพิ่มสูงขึ้น โดยมีข้อเสนอแนะจากการศึกษาคือการกำหนดกฎหมายหรือหน่วยงานสำหรับฟื้นฟูเมืองโดยตรง การจัดตั้งกองทุนเพื่อการฟื้นฟูเมืองการวางแผนการใช้ที่ดินอย่างมีประสิทธิภาพ และการกำหนดมาตรการช่วยเหลือทางการเงิน
เอกสารอ้างอิง
การเคหะแห่งชาติ channel. (2568, 20 มีนาคม). "เรื่องดีๆ เริ่มที่บ้าน" EP. 01 I ชุมชนดินแดง WOW Awards 2025 [วิดีโอ]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=i-hxqJkAqkw
กรุงเทพมหานคร. (2568, 19 สิงหาคม). กทม. เดินหน้าบังคับใช้กฎหมาย เร่งรื้อย้ายผู้รุกล้ำคลอง สู่ความคืบหน้าพัฒนาเมือง. Facebook. https://www.facebook.com/bangkokbma/posts/กทม-เดินหน้าบังคับใช้กฎหมาย-เร่งรื้อย้ายผู้รุกล้ำคลอง-สู่ความคืบหน้าพัฒนาเมืองอ่/1104617675179714/
คิดเรื่องอยู่ ThinkofLiving. (2562, 31 ธันวาคม). The Sneak EP.57 - โครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง [วิดีโอ]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=xxQ7G5OuBK4
จิรวัฒน์ ภู่งาม, ธีรพัฒน์ เขื่อนปัญญา, และ ธวัชชัย ยาวินัง. (2566). URBANIZATION การขยายตัวของเมืองในภูมิภาค. ธนาคารแห่งประเทศไทย. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/regional-articles/reg-article-2023-10-09.html
ชมพูนุช ชัชวาลย์. (2564, 26 เมษายน). เยี่ยม HDB Flat สิงคโปร์ ดูโมเดลการอยู่อาศัยแนวตั้งของประเทศในโลกเสรีที่จัดสรรโดยรัฐ ผู้ตั้งใจให้ประชาชนมีความมั่นคงทางที่อยู่อาศัยไปอีก 99 ปี. The Cloud. https://readthecloud.co/hdb-public-housing-singapore/
ชัยวัชร พรหมจิตติพงศ์. (ม.ป.ป.). การประเมินผลกระทบทางสังคม (Social Impact Assessment SIA). PubHTML5. https://pubhtml5.com/kofw/bpty/
ไทยพีบีเอส. (2568, 17 มกราคม). เจาะลึกบ้าน HDB สิงคโปร์ ต้นแบบบ้านเพื่อคนไทย ขายฝันประชาชน ?. https://www.thaipbs.or.th/news/content/348286
แนวหน้า. (2563, 21 พฤศจิกายน). ปฏิรูปรถเมล์จนคนกรุงลำบาก?. https://www.naewna.com/politic/columnist/45982
ฝ่ายค้นคว้าและเปรียบเทียบกฎหมาย กองกฎหมายต่างประเทศ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2564). มาตรการทางกฎหมายว่าด้วยการฟื้นฟูเมือง. https://lawforasean.ocs.go.th/File/files/Urban%20Redevelopment%20(ฉบับสมบูรณ์)(2).pdf
พนิต ภู่จินดา. (2556). การผังเมืองกับการพัฒนาเมือง. สถาบันพระปกเกล้า. https://kpi.ac.th/wp-content/uploads/2024/12/39 -การผังเมืองกับการพัฒนาเมือง.pdf
พรนิภา วงศ์พราวมาศ. (2559). มิติความเป็นชุมชนของผู้อยู่อาศัยในเคหะสงเคราะห์ : กรณีศึกษาแฟลตดินแดง. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. Silpakorn University Repository. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/14538?
พัชรพล สมพื้น. (2567, 24 ตุลาคม). สิงคโปร์ พลิกฟื้นสลัมสู่เมืองแนวตั้งและชุมชนทันสมัย สร้างความมั่นคงทางที่อยู่อาศัยในพื้นที่จำกัด. Urban Creature. https://urbancreature.co/hdb-flat-singapore/
พัทร ภาณุนันทน์. (2566, 16 มกราคม). สิงคโปร์ พลิกสลัมสู่ตึกสูง ด้วยโมเดล ‘รัฐสร้างบ้าน’ ให้ประชาชน. workpointTODAY. https://www.workpointtoday.com/hdb-flat-singapore
พิชญาพร โพธิ์สง่า. (2565, 28 กุมภาพันธ์). สำรวจความคืบหน้า ‘บ้านมั่นคง’ คลองลาดพร้าว-เปรมประชากร เคลียร์ทางน้ำ ยกระดับบ้านริมคลองขึ้นฝั่ง. The Active. https://theactive.thaipbs.or.th/news/20220228
มติชนสุดสัปดาห์. (2564, 29 ตุลาคม). Din-Daeng Smart City โครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง เพื่อคนดินแดง. https://www.matichon.co.th/weekly/pr/article_481904
มติชนสุดสัปดาห์. (2568, 26 พฤษภาคม). “ฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง” มาจากไหน?. https://www.matichon.co.th/weekly/pr/article_682986
ศิวดี อักษรนำ. (2568, 9 มีนาคม). “แฟลตดินแดง” 60 ปี จากยุคสงครามเย็นสู่โมเดล Mixed Use การฟื้นฟูกู้ชุมชนเมือง. Post Today. https://www.posttoday.com/smart-city/720679
สมสุข บุญญะบัญชา, และ ปัญญา พราหมณ์แก้ว. (2562). โครงการบ้านมั่นคง: “บ้านที่ให้มากกว่าบ้าน”. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 45(1), 1–17. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/socku/article/view/208574/144596
สฤณี อาชวานันทกุล และ ภัทราพร แย้มละออ. (2560). คู่มือการประเมินผลลัพธ์ทางสังคมและผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน. สํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.). https://drive.google.com/file/d/13NKJPkJJeIhaMPGJMCLcZ7T479TGlvjm/view
สฤษดิ์ ติยะวงศ์สุวรรณ, และ อภิวัฒน์ รัตนวราหะ. (2555). แนวคิดทางด้านองค์กรฟื้นฟูเมืองสำหรับประเทศไทย. วารสารหน้าจั่ว ว่าด้วยสถาปัตยกรรม การออกแบบ และสภาพแวดล้อม, 26(2012), 49-70. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NAJUA-Arch/article/view/48646/40424
สำนักพัฒนานวัตกรรมชุมชน จัดการความรู้และสื่อสาร. (2567, 25 กรกฎาคม). “คลองเปรมประชากร…บ้านสวย น้ำใส” ด้วยน้ำพระทัยจากในหลวง ร.10. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). https://web.codi.or.th/20240725-55805/
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2568, 10 เมษายน). เป้าหมายที่ 11 ทำให้เมืองและการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ มีความครอบคลุม ปลอดภัย ยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลง และยั่งยืน. https://sdgdashboard.nesdc.go.th/goal/goal-11/
Ch7HDNews. (2567, 18 สิงหาคม). ชาวแฟลตดินแดง เฮ ! ได้ขึ้นบ้านใหม่กว่า 400 ครัวเรือน | ข่าวภาคค่ำ [วิดีโอ]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=KxFy7m__w9M
CNA Insider. (2025, 1 April). Has Housing Become Unaffordable? | Singapore's Public Housing Revealed [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Pg8ew1tuO98&t=407s
Housing & Development Board. (2026, 24 March). Achievements. https://www.hdb.gov.sg/about-us/our-story/achievements
ThaiPBSNews. (2566, 13 มีนาคม). "บ้านมั่นคง" แก้ปัญหารุกล้ำคลองเปรมประชากร [วิดีโอ]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Uluj6OUzp7U
The Active. (2564, 17 ธันวาคม). “บ้าน” ของคนจนเมือง. https://theactive.thaipbs.or.th/data/housing-for-all?
TODAY - สำนักข่าวทูเดย์. (2568, 17 มกราคม). เจาะแฟลต HDB 'สิงคโปร์' สัญญาชั่วชีวิต สู่ 'บ้านเพื่อคนไทย' อะไรที่เรายังตกหล่น? | HEADLINE | TODAY [วิดีโอ]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=L-GIvicKEtI
United Nations. (2025). The Sustainable Development Goals Report 2025. https://unstats.un.org/sdgs/report/2025/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2025.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมศาสตร์ทัศนา

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้รายใดก็ตามที่จะอ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือเชื่อมโยงไปยังข้อความทั้งหมดของบทความ รวบรวมข้อมูลสำหรับการจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า (Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License)

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License