The seven noble หลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคศตวรรษที่ 21

Main Article Content

ณฐวรรณ ทองวิเศษ
ศรุติพงศ์ ภูวัชร์วรานนท์
มุจลินทร์ ผลกล้า

บทคัดย่อ

         บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและอธิบายการประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารสถานศึกษา โดยมุ่งเน้นให้ผู้บริหารสถานศึกษานำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาเป็นแนวทางในการดำเนินงาน เพื่อให้เกิดความโปร่งใส มีคุณธรรม และส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน หลักสัปปุริสธรรม 7 ประกอบด้วย ธัมมัญญุตา (รู้จักเหตุ) อัตถัญญุตา (รู้จักผล) อัตตัญญุตา (รู้จักตน) มัตตัญญุตา (รู้จักประมาณ) กาลัญญุตา (รู้จักกาล) ปริสัญญุตา (รู้จักชุมชน) และปุคคลัญญุตา (รู้จักบุคคล) ซึ่งแต่ละข้อสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการบริหารงานด้านต่าง ๆ ได้แก่ การวางนโยบายและแผนงาน การบริหารบุคลากร การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการสร้างความร่วมมือกับชุมชน ผลจากการบูรณาการหลักธรรม อันจะนำไปสู่การพัฒนาผู้เรียนและสถานศึกษาอย่างมั่นคงและยั่งยืน และผู้เขียนได้ค้นพบองค์ความรู้คือ การประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 เป็นการบูรณาการ “ธรรมะกับภาวะผู้นำร่วมสมัย” เป็นแนวทางใหม่ของการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาให้สามารถขับเคลื่อนองค์กรอย่างสมดุลและยั่งยืนในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง 1. ฐานรากแห่งธรรม 2. ภาวะผู้นำร่วมสมัย 4 ด้าน (สื่อสาร–คิด–เทคโนโลยี–วัฒนธรรมเรียนรู้) และ 3.ผลลัพธ์การบริหารสถานศึกษา (คุณธรรม–การมีส่วนร่วม–คุณภาพการศึกษา–ความยั่งยืน)

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชาญชัย อาจินสมาจาร. (2559). การบริหารการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จิราภรณ์ แก้วทอง. (2560). การบริหารสถานศึกษากับการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน. วารสารการศึกษาไทย, 12(2), 45–58.

ณฐวรรณ ทองวิเศษ. (2568). โมเดลหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. (เอกสารประกอบบทความวิชาการ). สงขลา: มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.

ธนากร เพชรเจริญ. (2560). ภาวะผู้นำกับการพัฒนาบุคลากรในสถานศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา, 8(1), 77–89.

นพดล ศรีสวัสดิ์. (2562). การพัฒนาตนเองของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารครุศาสตร์, 15(1), 23–35.

พะยอม วงศ์สารศรี. (2564). การบริหารการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภาวิดา ธาราศรีสุทธิ, & วิบูลย์ โตวณะบุตร. (2562). หลักและทฤษฎีการบริหารการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2562). การบริหาร: หลักการ ทฤษฎี และแนวปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ทิพยวิสุทธิ์.

วิไลพร รัตนประทีป. (2559). การบริหารทรัพยากรในสถานศึกษา. วารสารวิชาการศึกษา, 10(1), 60–72.

สมชาย ศรีบุญเรือง. (2561). การบริหารเวลาในองค์กรการศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา, 9(2), 101–115.

สมศักดิ์ คงเที่ยง. (2562). หลักการบริหาร. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.

สุภาพร แก้วอ่อน. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชน. วารสารศึกษาศาสตร์, 14(2), 89–102.

สุริยะ วงศ์คำ. (2561). การตัดสินใจเชิงบริหารในสถานศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา, 7(2), 55–68.

Brown, M. E., & Treviño, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595–616.

Hersey, P., & Blanchard, K. H. (1982). Management of organizational behavior: Utilizing human resources (4th ed.). Prentice-Hall.

OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.

Sergiovanni, T. J. (2007). Rethinking leadership: A collection of articles. Corwin Press.

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.