วารสารวิจัยสังคมศึกษาปริทัศน์

The ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้ ฐานสมรรถนะเชิงรุกของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา เพชรบูรณ์เขต 1

อนุสรา อิ่มอิน, นันทิมา นาคาพงศ์ อัศวรักษ์ — Tue, 31 Mar 2026 00:00:00 +0700

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาและการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุกของครู ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์กับการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก และศึกษาอิทธิพลของภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุกของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีการศึกษา 2568 จาก 120 โรงเรียน จำนวน 291 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ

ผลการศึกษาพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ปฏิบัติงานในโรงเรียนกลุ่มอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ มีการศึกษาระดับปริญญาตรี และมีประสบการณ์ทำงานน้อยกว่า 10 ปี ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน ขณะที่การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุกของครูอยู่ในระดับมากเช่นกัน ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษามีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงกับการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุกของครู อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณพบว่า องค์ประกอบของภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์ การคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล ความยืดหยุ่นและการปรับตัว และความคิดสร้างสรรค์ ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุกของครูอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (R) เท่ากับ 0.812 และค่าสัมประสิทธิ์การทำนาย (R²) เท่ากับ 0.660 หรือร้อยละ 66.0

ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นนวัตกรการศึกษาของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1

สุนันทา ส่งนุ่น, นันทิมา นาคาพงศ์ อัศวรักษ์ — Tue, 31 Mar 2026 00:00:00 +0700

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับความเป็น นวัตกรการศึกษาของครู 2) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นนวัตกรการศึกษาของครู กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 292 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของ Pearson และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ

ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ระดับความเป็นนวัตกรการศึกษาของครู โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3) ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับความเป็นนวัตกรการศึกษาของครู โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (r_xy) = 0.57 อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับสถิติที่ 0.01 และ 4) ผลการวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ถดถอยพหุคูณแบบปกติภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาส่งผลต่อความเป็นนวัตกรรมการศึกษาของครู ได้ร้อยละ 76.00 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ผู้วิจัยนำมาสร้างเป็นสมการพยากรณ์ได้ดังนี้ คะแนนมาตรฐาน Zy = 1.44(Z_X3**) + 0.97(Z_X1**) + 0.80(Z_X5**) + 0.39(Z_X4**) - 2.87(Z_X2**)

การจัดประสบการณ์การเรียนรู้เกี่ยวกับการประกอบอาหารประเภทขนมไทย เพื่อพัฒนาสัมพันธภาพทางสังคมของเด็กปฐมวัย : ด้านการแบ่งปัน

อัจฉรา สมแวง — Tue, 31 Mar 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบสัมพันธภาพทางสังคมด้านการแบ่งปันของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เกี่ยวกับการทำขนมไทย และ 2) ประเมินสัมพันธภาพทางสังคมด้านการแบ่งปันของเด็กปฐมวัย กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กปฐมวัยอายุ 4–5 ปี จำนวน 20 คน จากศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านนาสีนวล อำเภอเมืองชัยภูมิ ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ดำเนินการทดลองสัปดาห์ละ 3 วัน วันละ 30 นาที เป็นเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เกี่ยวกับการทำขนมไทย และแบบสังเกตพฤติกรรมการแบ่งปันของเด็กปฐมวัย ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นในระดับเหมาะสม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างที่สัมพันธ์กัน

ผลการวิจัยพบว่า ก่อนการทดลองเด็กปฐมวัยมีคะแนนพฤติกรรมการแบ่งปันโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (𝑥̅ = 4.68, S.D. = .25) และหลังการทดลองคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นอยู่ในระดับสูง (𝑥̅ = 8.50, S.D. = .12) ผลการเปรียบเทียบด้วยสถิติ Paired t-test พบว่าคะแนนหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (p < .001) แสดงให้เห็นว่ากิจกรรมการทำขนมไทยมีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมการแบ่งปันของเด็กปฐมวัย โดยพฤติกรรมทั้ง 4 ด้านมีค่าเฉลี่ยหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองทุกด้าน และเมื่อแปลผลตามเกณฑ์สเกล 3 ระดับ พบว่าพฤติกรรมการแบ่งปันโดยรวมอยู่ในระดับมาก

The seven noble หลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคศตวรรษที่ 21

ณฐวรรณ ทองวิเศษ, ศรุติพงศ์ ภูวัชร์วรานนท์, มุจลินทร์ ผลกล้า — Tue, 31 Mar 2026 00:00:00 +0700

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและอธิบายการประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารสถานศึกษา โดยมุ่งเน้นให้ผู้บริหารสถานศึกษานำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาเป็นแนวทางในการดำเนินงาน เพื่อให้เกิดความโปร่งใส มีคุณธรรม และส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน หลักสัปปุริสธรรม 7 ประกอบด้วย ธัมมัญญุตา (รู้จักเหตุ) อัตถัญญุตา (รู้จักผล) อัตตัญญุตา (รู้จักตน) มัตตัญญุตา (รู้จักประมาณ) กาลัญญุตา (รู้จักกาล) ปริสัญญุตา (รู้จักชุมชน) และปุคคลัญญุตา (รู้จักบุคคล) ซึ่งแต่ละข้อสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการบริหารงานด้านต่าง ๆ ได้แก่ การวางนโยบายและแผนงาน การบริหารบุคลากร การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการสร้างความร่วมมือกับชุมชน ผลจากการบูรณาการหลักธรรม อันจะนำไปสู่การพัฒนาผู้เรียนและสถานศึกษาอย่างมั่นคงและยั่งยืน และผู้เขียนได้ค้นพบองค์ความรู้คือ การประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ในการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 เป็นการบูรณาการ “ธรรมะกับภาวะผู้นำร่วมสมัย” เป็นแนวทางใหม่ของการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาให้สามารถขับเคลื่อนองค์กรอย่างสมดุลและยั่งยืนในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง 1. ฐานรากแห่งธรรม 2. ภาวะผู้นำร่วมสมัย 4 ด้าน (สื่อสาร–คิด–เทคโนโลยี–วัฒนธรรมเรียนรู้) และ 3.ผลลัพธ์การบริหารสถานศึกษา (คุณธรรม–การมีส่วนร่วม–คุณภาพการศึกษา–ความยั่งยืน)

The แนวทางการบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัลโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1

วาทิต นำทาน, สุวดี อุปปินใจ, พูนชัย ยาวิราช — Tue, 31 Mar 2026 00:00:00 +0700

การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลจำเป็นต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการศึกษา การศึกษาวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องพบว่า องค์ประกอบของการบริหารสถานศึกษาประกอบด้วย ภาวะผู้นำ โครงสร้างองค์กร การสื่อสาร การใช้ทรัพยากร กระบวนการบริหาร และวัฒนธรรมองค์กร ซึ่งเป็นฐานสำคัญของการพัฒนาคุณภาพการบริหาร ในบริบทยุคดิจิทัล ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารสถานศึกษา ได้แก่ ภาวะผู้นำทางดิจิทัล การจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศ ความพร้อมด้านทักษะดิจิทัลของบุคลากร วัฒนธรรมองค์กรที่ส่งเสริมนวัตกรรม และความเข้มแข็งของการนำนโยบายสู่การปฏิบัติ ขณะเดียวกัน ผู้บริหารจำเป็นต้องมีสมรรถนะสำคัญ ได้แก่ การคิดเชิงระบบ การมุ่งผลสัมฤทธิ์ การทำงานเป็นทีม การใช้ข้อมูลสารสนเทศ และการนำนวัตกรรมไปประยุกต์ใช้ นอกจากนี้ การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการบริหารการศึกษาสามารถจำแนกได้เป็น 8 ด้าน ได้แก่ การจัดการเรียนรู้ การประเมินผลอัตโนมัติ การบริหารข้อมูลขนาดใหญ่ การจัดการทรัพยากร การสนับสนุนการตัดสินใจ การพัฒนาบุคลากร การกำกับดูแลระบบ และการสร้างเครือข่ายนวัตกรรม โดยสรุปการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลจำเป็นต้องบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ร่วมกับกระบวนการบริหารและการพัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างเป็นระบบ เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารและคุณภาพการศึกษาให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมอย่างยั่งยืน