แรงจูงใจและความผูกพันของผู้เรียนกับการลดอัตราการออกกลางคันในอาชีวศึกษา มุมมองการบริหารทรัพยากรมนุษย์ทางการศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การออกกลางคันของนักเรียนนักศึกษาเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพการศึกษา การพัฒนาทุนมนุษย์ และศักยภาพในการแข่งขันของประเทศ โดยเฉพาะในระดับอาชีวศึกษา ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการผลิตกำลังคนที่มีสมรรถนะและทักษะวิชาชีพสอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน บทความปริทัศน์เชิงบูรณาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับบทบาทของแรงจูงใจและความผูกพันของผู้เรียนต่อการลดอัตราการออกกลางคัน โดยทบทวนแนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยจากแหล่งข้อมูลวิชาการทั้งในประเทศและต่างประเทศ แล้วนำมาวิเคราะห์ เปรียบเทียบ และสังเคราะห์เชิงบูรณาการ ผลการสังเคราะห์พบว่า แรงจูงใจภายใน ได้แก่ ความสนใจในการเรียน ความมุ่งมั่นต่อเป้าหมายทางการศึกษา และการรับรู้คุณค่าของการศึกษา มีผลต่อการคงอยู่ของผู้เรียนในระบบการศึกษา ขณะที่แรงจูงใจภายนอก เช่น การสนับสนุนจากครอบครัว ครู สถานศึกษา ทุนการศึกษา และโอกาสในการประกอบอาชีพ ช่วยเสริมสร้างความพยายามและความต่อเนื่องในการเรียน นอกจากนี้ ความผูกพันของผู้เรียนต่อสถานศึกษา ครู เพื่อน และกิจกรรมการเรียนรู้ ตลอดจนบรรยากาศการเรียนที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วม ช่วยลดความเสี่ยงต่อการออกกลางคัน ทั้งนี้ แนวคิดการบริหารทรัพยากรมนุษย์สามารถประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือผู้เรียน การสร้างแรงจูงใจ และการเสริมสร้างความผูกพันอย่างเป็นระบบ จากการสังเคราะห์ดังกล่าว บทความจึงนำเสนอ M–E–R Model (Motivation–Engagement–Retention Model) ซึ่งเป็นกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการที่เชื่อมโยงแรงจูงใจ ความผูกพันของผู้เรียน และการคงอยู่ในระบบการศึกษา โดยมีการบริหารทรัพยากรมนุษย์ทางการศึกษาเป็นกลไกสนับสนุน เพื่อเป็นแนวทางสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา ครู และผู้กำหนดนโยบายในการพัฒนามาตรการลดอัตราการออกกลางคัน ยกระดับคุณภาพการอาชีวศึกษา และสนับสนุนการวิจัยและการพัฒนานโยบายด้านการผลิตกำลังคนในอนาคต
Article Details
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2566). รายงานสถิติผู้เรียนอาชีวศึกษา ปีการศึกษา 2565. กระทรวงศึกษาธิการ.
Appleton, J. J., Christenson, S. L., & Furlong, M. J. (2008). Student Engagement with School: Critical Conceptual and Methodological Issues of the Construct. Psychology in the Schools, 45, 369-386. https://doi.org/10.1002/pits.20303
Armstrong, M. (2023). Armstrong's handbook of human resource management practice (16th
ed.). Kogan Page.
Astin, A. W. (1999). Student involvement: A developmental theory for higher education. Journal of College Student Development, 40(5), 518–529.
Balfanz, R., Herzog, L., & Mac Iver, D. J. (2007). Preventing student disengagement and keeping students on the graduation path in urban middle-grades schools: Early identification and effective interventions. Educational Psychologist, 42(4), 223–235. https://doi.org/10.1080/00461520701621079
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Bean, J. P., & Metzner, B. S. (1985). A conceptual model of nontraditional undergraduate student attrition. Review of Educational Research, 55(4), 485–540. https://doi.org/10.3102/00346543055004485
Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. University of Chicago Press.
Crisp, G., & Cruz, I. (2009). Mentoring college students: A critical review of the literature between 1990 and 2007. Research in Higher Education, 50(6), 525–545. https://doi.org/10.1007/s11162-009-9130-2
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
Dessler, G. (2020). Human resource management (16th ed.). Pearson.
DuBois, D. L., Portillo, N., Rhodes, J. E., Silverthorn, N., & Valentine, J. C. (2011). How effective are mentoring programs for youth? A systematic assessment of the evidence. Psychological Science in the Public Interest, 12(2), 57–91. https://doi.org/10.1177/1529100611414806
Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, values, and goals. Annual Review of Psychology, 53, 109–132. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135153
Fall, A. M., & Roberts, G. (2012). High school dropouts: Interactions between social context, self-perceptions, school engagement, and student dropout. Journal of Adolescence, 35(4), 787–798. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2011.11.004
Fredricks, J. A. (2019). School engagement. In The Oxford research encyclopedia of education. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190264093.013.462
Fredricks, J. A., Blumenfeld, P. C., & Paris, A. H. (2004). School engagement: Potential of the concept, state of the evidence. Review of Educational Research, 74(1), 59–109. https://doi.org/10.3102/00346543074001059
Institute of Education Sciences. (2021). What works clearinghouse: Dropout prevention. U.S. Department of Education. https://ies.ed.gov/ncee/wwc/
Jeynes, W. H. (2007). The relationship between parental involvement and urban secondary school student academic achievement: A meta-analysis. Urban Education, 42(1), 82–110. https://doi.org/10.1177/0042085906293818
Kuh, G. D., Kinzie, J., Schuh, J. H., & Whitt, E. J. (2010). Student Success in College: Creating Conditions That Matter. Jossey-Bass.
Maslow, A. H. (1954). Motivation and personality. Harper & Brothers.
Neild, R. C., Stoner-Eby, S., & Furstenberg, F. (2008). Connecting Entrance and Departure: The Transition to Ninth Grade and High School Dropout. Education and Urban Society, 40(5), 542-569. https://doi.org/10.1177/0013124508316438
OECD. (2022). Education at a glance 2022: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/3197152b-en
OECD. (2024). Education at a glance 2024: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c00fab36-en
Osterman, K. F. (2000). Students' need for belonging in the school community. Review of Educational Research, 70(3), 323–367. https://doi.org/10.3102/00346543070003323
Panadero, E. (2017). A review of self-regulated learning: Six models and four directions for research. Frontiers in Psychology, 8, Article 422. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00422
Pascarella, E. T., & Terenzini, P. T. (2005). How college affects students: A third decade
of research (Vol. 2). Jossey-Bass.
Rumberger, R. W. (2011). Dropping out: Why students drop out of high school and what can be done about it. Harvard University Press.
Schultz, T. W. (1961). Investment in human capital. The American Economic Review, 51(1), 1–
Schunk, D. H., & DiBenedetto, M. K. (2020). Motivation and social cognitive theory. Contemporary Educational Psychology, 60, Article 101832. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2019.101832
Skinner, E. A., Furrer, C., Marchand, G., & Kindermann, T. (2009). Engagement and disaffection in the classroom: Part of a larger motivational dynamic? Journal of Educational Psychology, 100(4), 765–781. https://doi.org/10.1037/a0012843
Thomas, L. (2012). Building student engagement and belonging in higher education at a time
of change. Paul Hamlyn Foundation.
Tinto, V. (1993). Leaving college: Rethinking the causes and cures of student attrition (2nd ed.). University of Chicago Press.
Tinto, V. (2017). Through the eyes of students. Journal of College Student Retention: Research, Theory & Practice, 19(3), 254–269. https://doi.org/10.1177/1521025115621917
UNESCO. (2023). Global education monitoring report 2023: Technology in education – A tool on whose terms? UNESCO. https://doi.org/10.54676/UQTD7096
UNESCO. (2024). Global Education Monitoring Report 2024/5: Leadership in education– Lead for learning. UNESCO. https://doi.org/10.54676/EFLH5184
UNESCO. (2025). Education for sustainable development. UNESCO. https://www.unesco.org/en/sustainable-development/education
UNESCO-UNEVOC. (2024). TVET and sustainable development. UNESCO-UNEVOC.
Usher, E. L., & Morris, D. B. (2023). Self-efficacy in education. In International encyclopedia of education (4th ed., pp. 456–466). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-818630-5.14009-X
Wang, M. T., & Eccles, J. S. (2013). School context, achievement motivation, and academic engagement: A longitudinal study of school engagement using a multidimensional perspective. Learning and Instruction, 28, 12–23. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2013.04.002
Wentzel, K. R. (1998). Social relationships and motivation in middle school: The role of parents, teachers, and peers. Journal of Educational Psychology, 90(2), 202–209. https://doi.org/10.1037/0022-0663.90.2.202
Wigfield, A., & Eccles, J. S. (2020). Situated expectancy-value theory: From beliefs to motivation and achievement. In Handbook of motivation at school (3rd ed., pp. 131–150). Routledge.
Zepke, N. (2018). Student engagement in neo-liberal times: What is missing? Higher Education, 76(2), 433–446. https://doi.org/10.1007/s10734-017-0220-3
Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 13–39). Academic
Press. https://doi.org/10.1016/B978-012109890-2/50031-7
Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_2
