การตกทอดพระบรมสารีริกธาตุมาสู่ประเทศไทย

Main Article Content

ทิพย์ภวิษณ์ ใสชาติ
พระครูโกศลวิหารคุณ (จูม)
พระครูธีรธรรมบัณฑิต (ศิริวัฒน์)

บทคัดย่อ

พระบรมธาตุ คือพระอัฐิของพระพุทธเจ้า ซึ่งพระองค์ได้ทรงอธิษฐานไว้ก่อนปรินิพพาน ให้คงเหลือไว้หลังจากการถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ เพื่อเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของพุทธบริษัท พระบรมธาตุมีสองลักษณะคือ พระบรมธาตุที่ไม่แตกกระจาย และที่แตกกระจาย มีขนาดเล็กสุดประมาณเมล็ดพันธุ์ผักกาด ชาวพุทธเชื่อว่าพระบรมสารีริกธาตุเป็นวัตถุแทนองค์พระบรมศาสดาที่ทรงคุณค่าสูงสุดในศาสนาพุทธ จึงนิยมกระทำการบูชาองค์พระบรมสารีริกธาตุโดยประการต่าง ๆ เช่น การสร้างเจดีย์ เพื่อประดิษฐานพระธาตุไว้สักการะ โดยเชื่อว่ามีอานิสงส์ประดุจได้กระทำการบูชาแด่พระพุทธเจ้าเมื่อยังทรงพระชนม์อยู่ พระบรมสารีริกธาตุและพระอรหันตธาตุ เป็นสัญลักษณ์เครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของพุทธบริษัทเพื่อเป็นเครื่องเตือนสติให้ประพฤติดีปฏิบัติชอบตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ หลังจากที่พระองค์ปรินิพพานแล้วสิ่งที่เป็นสรณะแทนพระองค์ คือ การเข้าเห็นธรรมสามารถปฏิบัติให้ถึงขั้นสูงสุดก็จะสามารถเข้าถึงพระพุทธองค์ เพราะพระองค์เป็นเพียงผู้ชี้แนะแนวทางให้เกิดกุศลในการดำเนินชีวิต ส่วนการปฏิบัติตามหลักธรรมคำสอนเป็นเรื่องของพุทธบริษัทที่จะทำให้พระพุทธศาสนามีความเจริญรุ่งเรืองสืบไป การยึดถือบูชาสิ่งที่ควรบูชาอันเป็นเครื่องยึดทางด้านจิตใจของพุทธบริษัทในปัจจุบันที่เรียกว่า พระบรมสารีริกธาตุและพระธาตุต่างๆ ที่เกิดขึ้นมากมายถือเป็นการบูชาสิ่งที่เป็นปูชนียบุคคลอันถือทรงไว้ด้วยคุณค่ามากทั้งทางด้านประวัติศาสตร์ และศาสนา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ใสชาติ ท. ., (จูม) พ. ., & (ศิริวัฒน์) พ. (2025). การตกทอดพระบรมสารีริกธาตุมาสู่ประเทศไทย. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 7(3), 123–138. สืบค้น จาก https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/5521
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร กระทรวงศึกษาธิการ. (2529), พระบรมสารีริกธาตุ. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน),.

เชฏฐะ ถิรทินรัตน์. (2548), พระบรมสารีริกธาตุมหาสถาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาสถาปัตยกรรมศาสตร์มหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นิรนาม. (ม.ป.ป.) พระบรมสารีริกธาตุ., กรุงเทพฯ :พี แอนด์ เอฟ กราฟฟิค จำกัด

ตำราพระธาตุของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา. จัดพิมพ์ในโอกาสครบรอบ 100 ปี แห่งวันประสูติ หม่อมเจ้าศศวินทุวิศาล จันทรทัต 2 พฤศจิกายน 2560.

นัฐชัย แย้มพิกุลสกุล. (2551), พระบรมสารีริกธาตุและพระธาตุพระพุทธสาวก. กรุงเทพฯ:พี แอนด์ เอฟ กราฟฟิค จำกัด.

พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2533), พจนานุกรมพุทธศาสน์ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสมจินต์ สมฺมาปญฺโญ. เจดีย์ในพระพุทธศาสนา. (ออนไลน์). แหล่งที่มา:

http://oldweb.mcu.ac.th/site/articlecontent_desc.php?article_id=392&articlegroup_id=97

(26 กุมภาพันธ์ 2568)

พระมหาสมชาย ธีรปภาโส (บุญเกลี้ยง). (2546). ความเชื่อเรื่องพระบรมสารีริกธาตุในสังคมไทย.กรุงเทพฯ: บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด,

พระบรมสารีริกธาตุ–สารานุกรมเสรี. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://th.wikipedia.org/wiki/ (26 กุมภาพันธ์ 2568)