กระบวนการการถ่ายทอดภูมิปัญญา อัตลักษณ์ และความเชื่อของชุมชนผ่านงานจิตรกรรมฝาผนังของวัดในจังหวัดศรีสะเกษ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสำรวจ รวบรวม การถ่ายทอดภูมิปัญญา อัตลักษณ์และความเชื่อของชุมชนผ่านงานจิตรกรรมฝาผนังของวัดในจังหวัดศรีสะเกษ 2) เพื่อวิเคราะห์กระบวนการการถ่ายทอดภูมิปัญญา อัตลักษณ์ และความเชื่อของชุมชนผ่านงานจิตรกรรมฝาผนังของวัดในจังหวัดศรีสะเกษ 3) เพื่อสร้างกระบวนการการถ่ายทอด ภูมิปัญญา อัตลักษณ์ และความเชื่อของชุมชนผ่านงานจิตรกรรมฝาผนังของวัดในจังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นการวิจัยแบบลงพื้นที่สัมภาษณ์เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 รูป/คน ประกอบด้วย กลุ่มปราชญ์ชาวบ้าน กลุ่มประชาชนทั่วไปและกลุ่มพระสงฆ์ ผลการศึกษาพบว่า จิตรกรรมฝาผนังของวัดหนองอิไทยและวัดสร้างเรือง เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องราวทางพระพุทธศาสนา วิถีชุมชนของคนในพื้นที่ รวมทั้งเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของโลก โดยภาพจิตรกรรมของวัดส่วนมากสื่อถึงความละเอียดอ่อนของการเป็นอยู่ของชาวบ้านในสมัยที่ยังไม่เจริญรุ่งเรืองและสามารถเป็นแบบอย่างในการถ่ายทอดเรื่องราวทางพระพุทธศาสนาผ่านจิตรกรรมฝาผนังของวัดได้อีกช่องทางหนึ่ง เช่น เกี่ยวกับประวัติของพระพุทธเจ้า ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง วิถีการเป็นอยู่ของคนในชนบท เป็นต้น การถ่ายทอดภูมิปัญญาทางพระพุทธศาสนาผ่านจิตรกรรมฝาผนังของวัดที่กล่าวมาให้รายละเอียดเกี่ยวกับ 1. การถ่ายทอดเรื่องราวทางพระพุทธศาสนา 2. จิตรกรรมฝาผนังเปรียบดั่งป้ายโฆษณาประชาสัมพันธ์ 3. วิถีการเป็นอยู่ของชุมชนผ่านภูมิปัญญาท้องถิ่น 4. สร้างภูมิทัศน์ให้เกิดความสวยงามแก่วัด และ 5. ความโดดเด่นและเป็นอัตลักษณ์เฉพาะที่ของท้องถิ่นในแต่ละพื้นที่ ทำให้ชาวบ้านที่ผ่านเข้ามาได้ประโยชน์จากภาพฝาผนังและได้ศึกษาเกี่ยวกับเรื่องราวต่างๆ ในพระพุทธศาสนา ที่ตนยังไม่รู้ได้อีกช่องทางหนึ่งด้วย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2544). คู่มือถวายความรู้แด่พระสังฆาธิการในการดูแลรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: บริษัท สำนักพิมพ์สมาพันธ์ จำกัด.
กัลยานี ปฏิมาพรเทพ. (2548). รากแก้วแดนใต้ภูมิปัญญาไทย. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ภาพพิมพ์.
โกสุม สายใจ. (2561). พุทธศิลป์กับการจัดการความรู้. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์. 3(1), 1-10.
บุญมี แท่นแก้ว. (2555). พุทธปรัชญาเถรวาท. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
แผน เอกจิตร. (2562). การพัฒนาคู่มือการชมงานจิตรกรรมฝาผนังของวัดในจังหวัดสุพรรณบุรี เพื่อส่งเสริมการเข้าถึงศิลปะในงานจิตรกรรมไทย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์. 8(1), 181-182.
พระอธิการบรรเจิด อภิปญฺโญ, พระศรีสมโพธิ และ ศิริโรจน์ นามเสนา. (2566). วิเคราะห์คติธรรมที่ปรากฎในจิตรกรรมฝาผนังของวัดในจังหวัดนครสวรรค์. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์. 11(1), 32.
พิศาล ดวงดึง. (2561). “การศึกษาวิเคราะห์กระบวนการสร้างชุมชนวิถีพุทธของสถานปฏิบัติธรรม สวนพุทธธรรมจังหวัดลำพูน”. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2543). รายงานสรุปการสัมมนาเรื่องยุทธศาสตร์การเรียนรู้ตลอดชีวิต. กรุงเทพฯ: องค์การค้าคุรุสภา.
สิรภพ สวนดง และพระยุทธนา อธิจิตฺโต. (2563). “รูปแบบการพัฒนาภูมิปัญญาและประเพณีเชิงพุทธกับการส่งเสริมการเรียนรู้ของประชาชนในเขตอีสานใต้”. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย: วิทยาเขตนครราชสีมา.
อภัย นาคคง. (2526). ความรู้เบื้องต้นวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ. กรุงเทพฯ: วัฒนาการพิมพ์.
อภิชัย พันธเสน. (2542). พุทธเศรษฐศาสตร์: วิวัฒนาการทฤษฎีและการประยุกต์กับเศรษฐศาสตร์ สาขาต่าง ๆ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
