การพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชน ตามแนววิถีพุทธในจังหวัดเลย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสำรวจแหล่งท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนในจังหวัดเลย 2) เพื่อพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนในจังหวัดเลย และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนในจังหวัดเลย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์และการสังเกตการณ์ ผลการศึกษาวิจัย พบว่า การสำรวจแหล่งท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนในจังหวัดเลย พบว่า มีอยู่ 2 ประเด็น คือ (1) แหล่งท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนในจังหวัดเลย  “ภูอังลัง” เป็นภูเขาสาขาของเทือกเขาเพชรบูรณ์ ทอดตัวยาวตามทิศเหนือยาวลงมาทิศใต้ ชื่อของภูมาจากชื่อ “ผี” ที่คนในอําเภอด่านซ้ายเชื่อว่าเป็นจิตวิญญาณที่สิงสถิตย์อยู่บนภูเขาในส่วนของบ้านนาเวียงใหญ่ และยังมีแหล่งท่องเที่ยว ได้แก่ วัดโพธิ์ศรี นาเวียง เป็นหนึ่งใน 4 วัด ในอำเภอด่านซ้ายที่จัดงานบุญหลวง และมีการละเล่นผีตาโขน มีพิพิธภัณฑ์ผีตาโขน และ (2) พิธีไหว้ภูอังลังของขุมชนนาเวียง เป็นความเชื่อในการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชน ซึ่งถือว่าเป็นพื้นที่ป่าศักดิ์สิทธิ์ที่คนให้ความเคารพนับถือ ชาวบ้านนาเวียงจึงมีการประกอบพิธีไหว้ภูอังลังในเดือน 8 ของทุกปี ซึ่งตรงกับวันอาสาฬหบูชาหรือวันก่อนเข้าพรรษา 1 วัน 2. การพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชน พบว่า (1) การศึกษาศักยภาพด้านการท่องเที่ยวของชุมชนนาเวียง สามารถพัฒนาตามหลัก 5 A’s ได้แก่ ด้านทัศนคติ ด้านการเข้าถึง ด้านที่พัก ด้านสิ่งดึงดูดใจ และด้านการประชาสัมพันธ์ และ (2) ผลการศึกษาแนวทางการพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนในจังหวัดเลย สามารถพัฒนาได้ดังนี้ 1) บริบทพื้นที่ของชุมชนนาเวียง  2) ทรัพยากรการท่องเที่ยวในพื้นที่ของชุมชนนาเวียง 3) การใช้สื่อออนไลน์เพื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว และ 4) ความต้องการของผู้มีส่วนร่วมในการพัฒนาการท่องเที่ยว 3. แนวทางการพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนในจังหวัดเลย ประกอบด้วย องค์ประกอบการท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนนาเวียง ตำบลด่านซ้าย อำเภอด่านซ้าย ได้แก่ (1) องค์ประกอบการท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนนาเวียง ตำบลด่านซ้าย อำเภอด่านซ้าย ที่เป็นผลมาจากการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยว (2) มีแผนที่เส้นทางการท่องเที่ยวเชิงพุทธวิถีการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชน ที่ได้มาจากการดำเนินงานด้านการท่องเที่ยวของชุมชนนาเวียง และ (3) ข้อเสนอแนะต่อการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวของชุมชนนาเวียง ที่มาจากความคิดเห็นของผู้ให้ข้อมูลสำคัญต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวเป็นไปในทิศทางที่สอดคล้องกัน คือ สนับสนุนและเห็นด้วยกับการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยว เพื่อใช้ประชาสัมพันธ์ในปีต่อไป