การถอดบทเรียนการปฏิบัติศาสนกิจวิถีใหม่ของพระสงฆ์ในภาวะวิกฤต โควิด–19 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : กรณีศึกษา จ.อุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงคุณภาพครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ถอดบทเรียนการปฏิบัติศาสนกิจวิถีใหม่ของพระสงฆ์ในภาวะวิกฤตโควิด–19 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พบว่า 1. การบริหารกิจการคณะสงฆ์ ได้แก่ 1) การปกครองของพระสงฆ์มีการปฏิบัติตามวินัยได้ดี โดยเพิ่มการจัดระบบการดูแลพระสงฆ์กลุ่มเสี่ยงต่อการติดเชื้อโรคไวรัสโคโรน่า-2019 2) ด้านการศาสนา พระสงฆ์ยังคงช่วยสนับสนุนการสอนพระธรรมควบคู่ไปกับการปฏิบัติตามมาตรการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ 3) ด้านการเผยแผ่ พระสงฆ์ได้มีการนำหลักธรรมไปประยุกต์ให้มีการลดขั้นตอนลง เช่น การปาฐกถาในโอกาสและสถานที่ต่าง ๆ 4) ด้านการศึกษาสงเคราะห์  มีการบริจาคทรัพย์ส่วนตัว เพื่อมอบให้เป็นทุนการศึกษาแก่เด็กนักเรียน และการจัดตั้งทุนสงเคราะห์ 5) ด้านการสาธารณสงเคราะห์ โดยพัฒนาวัดให้ที่พักพิงในวัดเป็นพื้นที่แยกกักกันผู้ติดเชื้อ และชักชวนพุทธศาสนิกชนร่วมกันบริจาคทรัพย์เพื่อดูแลผู้ติดชื้อ และ 6) การสาธารณูปการ มีการบูรณปฏิสังขรณ์เมรุที่ชำรุด จัดพื้นที่วัดให้สะอาดและโปร่งโล่ง และ 2. ข้อเสนอเชิงนโยบายประกอบด้วย 8 ประเด็น ได้แก่ 1) ลดขั้นตอนในการประกอบศาสนกิจต่าง ๆ 2) จัดระบบการดำเนินกิจกรรมพิธีให้ปลอดภัยจากการติดเชื้อโรค 3) เตรียมความพร้อมในศาสนพิธีทั้งสถานที่และผู้เกี่ยวข้อง 4) ใช้หลักธรรมในการดำเนินศาสนกิจ 5) ประชุมปรึกษาร่วมกันหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ 6) จัดระบบสวัสดิการให้กับพระสงฆ์และผู้เกี่ยวข้อง 7) สร้างขวัญและกำลังใจให้กับพระสงฆ์และผู้เกี่ยวข้อง และ 8) ฝึกทักษะการใช้อุปกรณ์ป้องกันการติดเชื้อ ทั้งนี้ แนวปฏิบัติที่ดีจะเป็นไปในทางเดียวกับข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้ทั้งในสถานการณ์ทั่วไปและสถานการณ์ที่มีการแพร่ระบาดของโรคต่าง ๆ ได้