จิตรกรรมฝาผนังศิลปะอีสาน
Main Article Content
บทคัดย่อ
จิตรกรรมฝาผนัง เป็นผลผลิตทางวัฒนธรรมมีส่วนสัมพันธ์กับบริบทโครงสร้างของสังคมและสิ่งแวดล้อม สืบเนื่องมาจาก แรงบันดาลใจความศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา หรือวรรณกรรม และวัฒนธรรมประเพณีต่างๆ จนเกิดมโนภาพขึ้น จึงได้คิดวิธีที่จะถ่ายทอดออกมาเป็นงานจิตรกรรมฝาผนังเชิงพุทธ หรือประเพณีต่างๆ ไว้ตามผนังโบสถ์ วิหาร ศาลาการเปรียญ ผนังถ้ำ ตามฝาผนัง บานประตู บานหน้าต่าง หรือเขียนบนผ้า เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวคำสอนทางพระพุทธศาสนา สื่อสารออกมาเป็นภาพเล่าเรื่องราวโดยตรง ซึ่งนี่แหละ คือ เสน่ห์และเอกลักษณ์ของฮูปแต้มชาวอีสานอันทรงคุณค่ายิ่ง สอดแทรกไปด้วยภาพวิถีชีวิต ขนบธรรมนียมประเพณี และวัฒนธรรมไทย เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ประดับตกแต่งเพื่อโน้มน้าวชักนำให้ผู้ชมเกิดความศรัทธาต่อพระพุทธศาสนาส่วนผู้ที่มีความศรัทธาอยู่แล้วเมื่อได้สัมผัส จะทำให้ซาบซึ้งต่อรสพระธรรมคำสอนในพระพุทธศาสนายิ่งขึ้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2532). ศิลปะถ้ำในอีสาน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
ชลิต ชัยครรชิต และคณะ. (2549). สังคมและวัฒนธรรมอีสาน (เอกสารประกอบนิทรรศการถาวรอีสานนิทัศน์). ขอนแก่น : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ธวัช ปุณโณทก. (2555). ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย – ลาว. กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ.
ประยูร อุธุชาฎะ. (2530).พจนานุกรมศิลป์ โดย น.ณ ปากน้ำ (นามแฝง). พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : เมืองโบราณ.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตโต). (2555). พจนานุกรม ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 18. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
ไพโรจน์ สโมสร. (2532). จิตรกรรมฝาผนังอีสาน. กรุงเทพฯ : อมรินทร์ พริ้นติ้งกรุ๊พ.
ไพโรจน์ สโมสร. (2542). ฮูปแต้ม (จิตรกรรม). สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน.https://db.sac.or.th › thailand-cultural-encyclopedia
ราชบัณฑิตยสถาน. (2530). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2525. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์.
วรพรรณ ภูวิจารณ์. (2551). จิตรกรรมฝาผนังวัดโพธิ์ชัย บ้านนาพึง อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย. รายงานวิจัย. คณะมนุษศาสตร์และสั่งคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎเลย.
วิโรฒ ศรีสุโร. (2542). สิมอิสาน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิโตโยต้า.
ศิลป์ พีระศรี. (2502). คุณค่าจิตรกรรมฝาผนัง. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2555). เจดีย์ พระพุทธรูป ฮูปแต้ม สิม ศิลปะลาวและอีสาน. กรุงเทพฯ : มิวเชียมเพรส.
สมชาติ มณีโชติ. (2529). จิตรกรรมไทย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
สุมาลี เอกชนนิยม. (2548). ฮูปแต้มในงานศิลป์อีสาน งานศิลป์สองฝั่งโขง. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มติชน.
อำพัน กิจงาม และคณะ. (2531). อดีตอีสาน. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การศาสนา.