แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา อำเภอเดชอุดม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 5
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน และ 2) นำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางสำเร็จรูปของ Krejcie & Morgan (1970) ได้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 224 คน จำแนกเป็นผู้อำนวยการโรงเรียน จำนวน 13 คน และครูผู้สอน 211 คน และผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้อำนวยการโรงเรียน จำนวน 5 คน และครูผู้สอน จำนวน 3 คน รวมผู้ให้ข้อมูลทั้งสิ้น จำนวน 8 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .93 และแบบสัมภาษณ์ มีค่า IOC เท่ากับ 1.00 ทุกข้อ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าความต้องการจำเป็น และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน โดยรวม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลาง สภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน โดยรวม มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน ด้านที่มีความต้องการจำเป็นสูงที่สุด คือ ด้านการเสริมสร้างแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ รองลงมา คือ ด้านการสร้างความไว้วางใจในองค์กร และด้านที่มีความต้องการจำเป็นต่ำที่สุด คือ ด้านการทำงานเป็นทีม และ 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน มีแนวทาง ดังนี้ (1) ด้านการทำงานเป็นทีม ผู้บริหารควรสร้างความร่วมมือ ร่วมกันแก้ไขปัญหา เปิดโอกาส และรับฟังความคิดเห็นของครู และบุคลากร และผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาคิดพิจารณาแก้ปัญหาอย่างตรงจุดและสร้างสรรค์ (2) ด้านการสร้างความไว้วางใจในองค์กร ผู้บริหารควรมีการวิเคราะห์อย่างต่อเนื่องถึงผลการปฏิบัติงานของครู และบุคลากร ตลอดจนเน้นการควบคุมการปฏิบัติงานของครู และบุคลากร เพื่อติดตามเฝ้าดูผลการดำเนินงานให้บรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ เพื่อนำไปพัฒนา ปรับปรุง และแก้ไข (3) ด้านการส่งเสริมการมีทัศนคติเชิงบวกในการทำงาน ผู้บริหารควรกำหนดวิสัยทัศน์อย่างสร้างสรรค์เกี่ยวกับระบบการทำงานร่วมกันของครู และบุคลากร โดยมีการสนทนากับครู และบุคลากร ถึงความสำเร็จ หรือล้มเหลวในการทำงาน เพื่อให้งานมีประสิทธิผลสูงสุด (4) ด้านการเสริมสร้างแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ ผู้บริหารควรกำหนดวิสัยทัศน์ ค่านิยมขององค์กรอย่างชัดเจน วิเคราะห์และการนำข้อมูลเชิงสารสนเทศไปใช้ประโยชน์ในองค์กร เพื่อให้องค์กรบรรลุเป้าหมายตามที่ตั้งไว้ และ (5) ด้านการมีประสิทธิภาพการสื่อสารภายในองค์กร ผู้บริหารควรส่งเสริมให้ครู และบุคลากรมีการตรวจสอบความเข้าใจร่วมกันระหว่างผู้ส่งสารและผู้รับสาร เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้งทางความคิด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กชกร ขันตีกรม, ชวนชม ชินะตังกูร และ กมลมาลย์ ไชยศิริธัญญา. (2565). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ สังกัดสำนักงานพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ภาคตะวันออก. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(6), 255-269.
กาญจนา รูปสูง และ ศันสนีย์ จะสุวรรณ. (2565). สมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในความปกติใหม่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(1), 16-24.
แก้วมณี ปัทมะ. (2564). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ชุุติมา สีรอด. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 9(3), 105-120.
ทวีภรณ์ วรชิน. (2559). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 24. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ธิติสุดา แก้วหาญ และ ทนงศักดิ์ คุ้มไข่น้ำ. (2564). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย. Journal of Modern Learning Development, 6(4), 164-175.
พรรณิภา งามเลิศ, รุ่งนภา ตั้งจิตรเจริญกุล และ องค์อร สงวนญาติ. (2563). ผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่21ตามหลักสัปปุริสธรรม. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 5(2),789-803.
ยาเบ็น เรืองจรูญศรี. (2552, 10 ตุลาคม). แนวคิดทฤษฎีภาวะผู้นำ. ครูบ้านนอกบล็อก.
รัตนา เหลืองาม. (2562). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 1 บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2557, 20 ธันวาคม). การบริหารการศึกษาในและสำหรับศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยราชมกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน.
ศรัญญา แย้มขะมัง และ วิเชียร รู้ยืนยง. (2565). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำ เชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาเอกชน สังกัดอาชีวศึกษา จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 12(3), 185-196.
ศิริวัฒน์ เมฆมล, สุรางคนา มัณยานนท์ และ สุรศักดิ์ หลาบมาลา. (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 5. วารสารพุทธศาสตร์ มจร อุบลราชธานี, 4(2), 819-828.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 5. (2565). รายงานผลการดําเนินงาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 5.
สิทธิศักดิ์ ชาวเมืองโขง. (2555, 12 กุมภาพันธ์). ภาวะผู้นำแบบสร้างสรรค์. GotoKnow. https://www.gotoknow.org/posts/384402
Ash, R. L. & Persall, M. (2000). The principal as chief learning officer: Developing teacher leader. Samford University Birmingham
Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.