กุฏิชีวาภิบาล: พระแข็งแรง วัดมั่นคง และชุมชนเป็นสุข

บทคัดย่อ

กุฏิชีวาภิบาล (Monk’s Dwelling Palliative Care) คือ สถานที่ในวัดที่ให้การพำนักดูแลเยียวยาคุณภาพชีวิตสำหรับพระภิกษุสงฆ์ที่อาพาธในระยะท้าย ซึ่งมีความปรารถนาในความสุขทางใจตามหลักพระธรรมวินัยในพื้นที่และสภาพแวดล้อมที่คุ้นเคยในช่วงระยะเวลาสุดท้ายแห่งชีวิต ทั้งนี้ลักษณะของกุฏิชีวาภิบาลเน้นการขับเคลื่อนโดยให้พระสงฆ์ดูแลตนเอง และพระสงฆ์ดูแลซึ่งกันและกัน รวมถึงมีฐานแนวคิดของกุฏิชีวาภิบาลที่เกิดจากโรงพยาบาลสงฆ์ร่วมกับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2565 ได้จัดทำโครงการกุฏิสงฆ์อาพาธ ซึ่งเป็นโครงการที่นำไปสู่นโยบายของกระทรวงสาธารณสุขปี พ.ศ. 2567 ข้อที่ 8 (Quick win) เรื่องสถานชีวาภิบาล เพื่อให้มีการจัดตั้งสถานที่ดูแลผู้ป่วยติดเตียงและผู้ป่วยระยะท้าย หรือการดูแลผู้ป่วยที่บ้าน ที่มีลักษณะการดูแลแบบประคับประคอง โดยบุคลากรผู้ดูแลพระภิกษุอาพาธระยะท้าย เรียกว่า พระคิลานุปัฏฐาก ทำหน้าที่ดูแลสุขภาพพระสงฆ์อาพาธระยะท้ายอย่างมีประสิทธิภาพและผ่านการอบรมถวายความรู้ตามหลักสูตร “การดูแลพระอาพาธระยะท้ายของพระคิลานุปัฏฐาก”สำหรับในปี พ.ศ. 2567 มีวัดนำร่องในการจัดตั้งกุฏิชีวาภิบาลในประเทศไทยจำนวน 5 แห่ง ได้แก่ 1) วัดท่าประชุม จังหวัดขอนแก่น (เขตสุขภาพที่ 7) 2) วัดทับคล้อ จ.พิจิตร (เขตสุขภาพที่ 3) 3) วัดบุญนารอบ จ.นครศรีธรรมราช (เขตสุขภาพที่ 11) 4) วัดสังฆทาน จ.นนทบุรี (เขตสุขภาพที่ 4) และ 5) วัดไทร พระราม 3 กรุงเทพมหานคร (เขตสุขภาพที่ 13) และกรมการแพทย์โดยโรงพยาบาลสงฆ์มีเป้าหมายที่จะจัดตั้งกุฏิชีวาภิบาลให้ครบทุกเขตสุขภาพ ให้แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2570 เพื่อดูแลสุขภาพพระสงฆ์อาพาธระยะท้ายที่วัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ