แนวทางการอนุรักษ์ประเพณีสรงน้ำพระธาตุดอยตุงของชาวจังหวัดเชียงรายแบบมีส่วนร่วมเชิงพุทธบูรณาการ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของประเพณีสรงน้ำพระธาตุดอยตุง จังหวัดเชียงราย 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่ใช้บูรณาการในการอนุรักษ์ประเพณีสรงน้ำพระธาตุดอยตุง จังหวัดเชียงราย และ3) เพื่อเสนอแนวทางการอนุรักษ์ประเพณีสรงน้ำพระธาตุดอยตุงของชาวจังหวัดเชียงรายแบบมีส่วนร่วมเชิงพุทธบูรณาการการ เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ภาคสนาม โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาโดยนำเสนอข้อมูลในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์ ผลวิจัยพบว่า พระธาตุดอยตุง เป็นสถานที่บรรจุพระรากขวัญเบื้องซ้ายของพระพุทธเจ้า (กระดูกไหปลาร้า) ถือเป็นสถานที่เคารพนับถือของชาวจังหวัดเชียงรายมาอย่างช้านาน เมื่อถึงวันเพ็ญ 15 ค่ำเดือน 4 มีการจัดประเพณีสรงน้ำพระธาตุดอยตุงขึ้นประจำทุกปี เพื่อเป็นการอนุรักษ์ประเพณีอันเก่าแก่ศักดิ์สิทธิ์ของจังหวัดเชียงราย การนำหลักพุทธธรรมมาบูรณาการได้แก่ หลักสังคหวัตถุ 4 มีการตั้งโรงทานบริจาคอาหารแก่ผู้ที่มาร่วมงาน มีการงดพูดคำไม่สุภาพตลอดทั้งงาน มีการช่วยเหลือสงเคราะห์กันภายในงาน มีการปลูกฝังจิตสำนึกให้เกิดความรักและหวงแหนพระธาตุดอยตุง แนวทางการอนุรักษ์ประเพณีสรงน้ำพระธาตุดอยตุง โดยใช้โมเดล “พระธาตุดอยตุงโมเดล” ดังนี้ 1.เกิดความเชื่อทางพระพุทธศาสนา 2.เกิดการก่อสร้างถาวรวัตถุ (พระธาตุดอยตุง) 3.เกิดกิจกรรมการอนุรักษ์ประเพณีสรงน้ำพระธาตุดอยตุง 4.เกิดการมีส่วนร่วมและความสามัคคี 5.เกิดมูลค่าเพิ่มทางวัฒนธรรมและสังคม 6. เกิดมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว และ 7.เกิดเครือข่ายวัฒนธรรมประเพณีสรงน้ำพระธาตุดอยตุงจังหวัดเชียงราย ถือได้ว่าเป็น Soft Power ด้านการอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่นของแผ่นดินล้านนาอย่างยั่งยืน