การประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต ของชุมชนบ้านศาลาโพธิ์ อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านศาลาโพธิ์ อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา 2) ศึกษาหลักภาวนา 4 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท 3) ประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านศาลาโพธิ์ อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเชิงเอกสาร และการศึกษาภาคสนาม  ผลการวิจัยพบว่า ข้อ 1) การดำเนินชีวิตตามแนวคิดทางพระพุทธศาสนา เป็นเรื่องของการดำรงอยู่ของชีวิตอย่างมีคุณภาพ การจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีนั้น มนุษย์ต้องรู้จักพัฒนาตนเองทั้ง 4 ด้านคือ กาย ศีล จิต และปัญญา 2) หลักภาวนา 4 คือ 1. กายภาวนา คือ การเจริญกาย พัฒนากาย 2. ศีลภาวนา คือ การเจริญศีล พัฒนาความประพฤติ 3. จิตภาวนา คือ การเจริญจิต พัฒนาจิต การฝึกอบรมจิตใจ 4. ปัญญาภาวนา คือ การเจริญปัญญา พัฒนาปัญญา การฝึกอบรมปัญญา 3) การประยุกต์ใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต ด้านกายภาวนา มีวิธีการคือ ฝึกฝนพัฒนาตนด้านพฤติกรรม ใช้ชีวิตแบบพออยู่พอกิน ใช้ชีวิตแบบเรียบง่าย ด้านศีลภาวนา มีวิธีการคือ การพัฒนาพฤติกรรมของตน และฝึกฝนอบรมตนเองให้อยู่ในระเบียบวินัย และเป็นกัลยาณมิตรที่ดีต่อทุกคน ด้านจิตภาวนา มีวิธีการคือ ยกระดับจิตตนให้สูงขึ้น สำรวมระวัง มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ มีความเพียร มีสติ สามารถดำรงชีวิต อย่างถูกต้องดีงาม และมั่นคง ด้านปัญญาภาวนา มีวิธีการคือ การพัฒนาปัญญา และอธิปัญญาให้ยิ่งขึ้นไป เพื่อที่จะได้เข้าใจสิ่งทั้งหลายอย่างถูกต้องตามความเป็นจริง อันนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตที่สูงขึ้น และอยู่ร่วมกันอย่างสันติ มั่นคง ในสังคมต่อไป