บทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาผู้ต้องขัง ตามหลักพระพุทธศาสนา จังหวัดนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • ธรรมรต วิเศษพูน เรือนจำกลางนครราชสีมา

คำสำคัญ:

บทบาทพระสงฆ์, การพัฒนาผู้ต้องขัง, พระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาบทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาผู้ต้องขัง จังหวัดนครราชสีมา 2. เปรียบเทียบบทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาผู้ต้องขัง จังหวัดนครราชสีมา โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล 3. ศึกษาปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับบทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาผู้ต้องขัง จังหวัดนครราชสีมา ดำเนินการตามระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเป็นแบบผสานวิธี วิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา จำนวน 100 คน สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมติฐานโดยการทดสอบค่าที ค่าเอฟ วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว การวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1) บทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาผู้ต้องขัง จังหวัดนครราชสีมา ในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีค่าเฉลี่ย 3.16 ด้านค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ด้านสุขภาพจิตใจค่าเฉลี่ย 3.24 รองลงมา ด้านเศรษฐกิจและสังคม ค่าเฉลี่ย 3.13 และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือ ด้านสุขภาพร่างกาย มีค่าเฉลี่ย 3.12  2) การเปรียบเทียบบทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาผู้ต้องขัง จังหวัดนครราชสีมา พนักงานเรือนจำที่มีเพศ อายุ ระดับการศึกษา รายได้ต่อเดือนต่างกัน มีความคิดเห็นของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมาต่อบทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาผู้ต้องขัง จังหวัดนครราชสีมา ไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมติฐานการวิจัย 3. ปัญหาและข้อเสนอแนะ ควรดำเนินการจัดพระสงฆ์มีความรู้ความสามารถเข้ามาบรรยายร่วมกับเจ้าหน้าที่พนักงานเรือนจำให้ผู้ต้องขังมีทัศนคติดีต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตตนเอง ควรประสานงานกับหน่วยงานราชการ จัดกิจกรรมและโครงการต่างๆ ลดวันลดโทษผู้ต้องขัง ส่งเสริมก้าวใหม่ชีวิตไม่ย้อนกระทำผิดซ้ำตามหลักพุทธบูรณาการ

เอกสารอ้างอิง

จิตติมา เสนาไชย. (2554). บทบาทวัดในการส่งเสริมสุขภาพชุมชน : กรณีศึกษาวัดพระธาตุดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ประยงค์ สุวรรณบุบผา. รัฐปรัชญา แนวคิดตะวันออก - ตะวันตก. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, 2541.

พระครูสุทธิวรญาณ (ภักดี เขมธโร). (2564). การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์แก่ผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดสระแก้ว. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ. 1(1), 20-30.

พระครูสุวรรณวรการ. (2553). ศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนในจังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูพิศิษฏ์ประชานาถ (นนทิโย ประยูร). (2560). บทบาทการพัฒนาชุมชนของวัดอินทาราม อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์. 6(2), 439-455.

พระมหานิพิฐพนธ์ กิตฺติพนฺโธ (กันตธรารักษ์), พระเจริญพงษ์ ธมฺมทีโป (วิชัย) และพระมหาศุภวัฒน์ ฐานวุฑฺโฒ (บุญทอง). (2560). การพัฒนารูปแบบพุทธวิธีการป้องกันการกระทำผิดซ้ำของผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดสมุทรสาคร. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม. 9(7), 272-284.

พระมหาสนอง อคฺคธมฺโม (ยาจิตร). (2550). บทบาทพระสงฆ์ในการส่งเสริมชาวบ้านให้พึ่งตนเอง : ศึกษากรณี พระครูพิพิธธรรมรส. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2531). พระพุทธศาสนาในเอเชีย. กรุงเทพฯ : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สวัสดิ์ จิรัฏฐิติกาล. (2554). การปฏิบัติธรรมของผู้ต้องขังในเรือนจำกลางคลองเปรม. รายงานการวิจัย.พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

UNESCO. (1978). Indicators of Environmental Quality and Qualityof Life. Paris: UNESCO

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-14

รูปแบบการอ้างอิง

1.
วิเศษพูน ธ. บทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาผู้ต้องขัง ตามหลักพระพุทธศาสนา จังหวัดนครราชสีมา. Civil society [อินเทอร์เน็ต]. 14 มิถุนายน 2026 [อ้างถึง 14 ตุลาคาม 2026];3(1):41-9. available at: https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JNKCS/article/view/7733

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย