รูปแบบการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก : โรงเรียนบ้านทองหลาง
คำสำคัญ:
การบริหารวิชาการ, ครูต้นแบบ, โรงเรียนขนาดเล็ก, อิทธิบาท 4บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์การประเมินโครงการประจำปีเพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อการบริหารวิชาการ 2) สังเคราะห์การพัฒนาครูต้นแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 3) ศึกษาหลักการแนวคิดรูปแบบการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก และ 4) นำเสนอรูปแบบการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก : โรงเรียนบ้านทองหลาง ดำเนินการวิจัยแบบผสานวิธี โดยใช้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 512 คน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 17 รูป/คน ผู้สนทนากลุ่ม จำนวน 13 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า
1) การประเมินโครงการประจำปีช่วยสร้างความเชื่อมั่นผ่านการประชาสัมพันธ์และการดึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมาร่วมพัฒนา
2) การพัฒนาครูต้นแบบช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและสร้างเครือข่ายครูที่เข้มแข็ง 3) หลักการสำคัญในการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กคือการประยุกต์ใช้หลัก "อิทธิบาท 4" (ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา) เพื่อสร้างแรงจูงใจและความเพียรในการทำงาน และ 4) รูปแบบการพัฒนาโรงเรียนบ้านทองหลางที่นำเสนอคือ "TL-MODEL" (T: Trust, L: Learning) ซึ่งเน้นการบริหารเชิงวิชาการควบคู่กับการพัฒนาครูและนักเรียน โดยใช้โรงเรียนเป็นฐานและมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนเพื่อแก้ปัญหาข้อจำกัดของโรงเรียนขนาดเล็กอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. (2549). กระบวนการเรียนรู้และยุทธศาสตร์การเรียนรู้. กรุงเทพฯ : เดอะมาสเตอร์ กรุ๊ปแมนเนจเม็นท์ จํากัด.
จำเนียร สุขหลาย และคณะ. (2540). แบบจำลอง CIPP. รวมบทความทางการประเมินโครงการ.กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์เกษตรแห่งประเทศไทย.
ทิศนา แขมมณี. (2553). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการการเรียนรู้ที่มี ประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนุ วงษ์จินดา. (2562). ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายใน. มหาสารคาม : มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
นารีรัตน์ รักวิจิตรกุล. (2560). การพัฒนาวิชาชีพครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 11(1) : 21-33.
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2553). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์คำวัด. พิมพ์ครั้ง ที่ 4. กรุงเทพฯ : ธรรมสภา.
พิมพ์พันธ์ เดชะคุปต์. (2554). การเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. กรุงเทพฯ : เดอะมาสเตอร์ กรุ๊ฟแมเนจเม้นท์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 เฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคล เฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน
สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพของเยาวชน. (2557). รายงานผลการดำเนินงานสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพของเยาวชน 2553-2556.กรุงเทพฯ : สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพของเยาวชน.
สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐานกลุ่มวิจัยและพัฒนานโยบาย. (2564). ประกาศสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาชั้นพื้นฐาน เรื่อง นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 - 2565. กรุงเทพฯ : สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐานกลุ่มวิจัยและพัฒนานโยบาย.
Hord, S.M. (2004). Learning together, leading together. New York : Teachers College Press.
