รูปแบบพลเมืองประชาธิปไตยตามแนวพระพุทธศาสนาในศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอรูปแบบของพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยตามแนวทางพระพุทธศาสนาท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของโลกในศตวรรษที่ 21 ในปัจจุบันระบอบประชาธิปไตยมักถูกมองว่าเป็นเพียงเรื่องของการเลือกตั้งผู้แทนไปทำหน้าที่แทนประชาชน ซึ่งส่งผลให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเพียงช่วงเวลาสั้นๆ และอาจขาดการติดตามตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง  ผลการศึกษาพบว่า การเป็นพลเมืองประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ตามแนวพุทธศาสนาต้องเริ่มจากการมี "สัจจะ" หรือความจริงใจต่อหน้าที่ ทั้งก่อนและหลังการใช้สิทธิ์เลือกตั้ง พลเมืองควรมีลักษณะพึงประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) การมีศีลธรรมและจริยธรรมในการดำเนินชีวิต 2) การรู้จักใช้สิทธิเสรีภาพควบคู่ไปกับความรับผิดชอบ และ 3) การยึดถือผลประโยชน์ร่วมกันของสังคมมากกว่าประโยชน์ส่วนตน โดยใช้หลักธรรม เช่น สัปปุริสธรรม 7 มาเป็นแนวทางในการพิจารณาเลือกคนดีเข้าสู่สภาและการเป็นพลเมืองที่ตื่นรู้ การบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับหลักประชาธิปไตยจะช่วยให้พลเมืองมีความเข้มแข็ง สามารถใช้เสรีภาพได้อย่างสร้างสรรค์ และเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างสังคมที่สงบสุขและเป็นธรรมในยุคปัจจุบัน