การปกครองสงฆ์ไทยกับปัญหาในศตวรรษที่ 21
คำสำคัญ:
การปกครองสงฆ์ไทย, การปฏิรูปกิจการคณะสงฆ์, ปัญหาในศตวรรษที่ 21, พระธรรมวินัย, มหาเถรสมาคมบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการปกครองคณะสงฆ์ไทยท่ามกลางความท้าทายในศตวรรษที่ 21 โดยเปรียบเทียบจากสมัยพุทธกาลที่พระพุทธเจ้าทรงใช้พระธรรมวินัยเป็นเครื่องมือหลักในการจัดการปัญหาและสร้างความเลื่อมใส สำหรับในปัจจุบัน คณะสงฆ์ต้องเผชิญกับปัญหาสังคมที่ซับซ้อนและการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งส่งผลกระทบต่อทั้งพฤติกรรมของสงฆ์และการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชน ผลการศึกษาพบว่า การปกครองคณะสงฆ์ในยุคปัจจุบันจำเป็นต้องบูรณาการพระธรรมวินัยเข้ากับกฎหมายปกครองคณะสงฆ์และกฎหมายบ้านเมือง โดยมหาเถรสมาคมได้กำหนดพันธกิจหลัก 6 ด้าน และบวกอีก 1 ด้านเพื่อการปฏิรูป (6+1) ได้แก่ การปกครอง การศาสนศึกษา การศึกษาสงเคราะห์ การเผยแผ่ การสาธารณูปการ การสาธารณสงเคราะห์ และการพัฒนาพุทธมณฑล นอกจากนี้ยังต้องนำเทคโนโลยีการสื่อสารมาใช้ในการเผยแผ่ธรรมะและสื่อสารการดำเนินงานของคณะสงฆ์อย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างภาพลักษณ์องค์กรที่โปร่งใสและทันต่อเหตุการณ์ การปรับตัวดังกล่าวถือเป็นความท้าทายสำคัญในการบริหารจัดการปัญหาให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน เพื่อธำรงรักษาและส่งต่องานปกครองคณะสงฆ์สู่ยุคต่อไปได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กมล กลิ่นรำพึง. (2561). ปัญหาการตรวจสอบคัดกรองผู้ขอบวชเป็นพระภิกษุ, กรุงเทพฯ : กลุ่มงานคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สำนักกรรมาธิการ 3สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
จินตวีร์ คล้ายสังข์. (2560). การผลิตและใช้สื่ออย่างเป็นระบบเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เจษฎา บัวบาลและวรันธร สิงห์งาม. (2563). กฎหมายไทยในการจับสึกพระ. วารสารวิชาการนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ. ปีที่ 8 ฉบับที่ 10 (กรกฎาคม-มิถุนายน) : 1-18
พระครูพิศิษฎ์บุญญากร (ทรัพย์ทวี ธมฺมเตโช/คงเจริญถิ่น). (2565). วิธีการควบคุมตัวพระภิกษุสงฆ์ผู้ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดทางอาญาซึ่งจะต้องถูกควบคุมตัวตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาคดีอาญา. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬากรณราชวิทยาลัย.
พระณรงค์ สังขวิจิตร. (2558). การปกครองคณะสงฆ์ไทยปัจจุบัน : ปัญหาและแนวทางแก้ไข, วิทยานิพนธ์หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาพุทธศาสนศึกษา ภาควิชาปรัชญาคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย :มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พระไตรปิฎกออนไลน์, พระไตรปิฎกออนไลน์ ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย 45 เล่ม, [ออนไลน์], แหล่งที่มา: https://tripitaka-online.blogspot.com/2016/09/tpd-main.html [8 มิถุนายน 2567].
พระเทพเวที. แผ่นเดียว..รู้เรื่องงานคณะสงฆ์ทุกพันธกิจ 6+1, [ออนไลน์], แหล่งที่มา: https://thebuddh.com/?p=74145 [9 มิถุนายน 2567].
พระใบฎีกาศราวุฒิมหาลาโก (หงส์คำ), สัญญา เคณทูภูมิ, ยุภาพร ยุภาศ. (2015). บทบาทและภาวะผู้นำของพระสังฆาธิการในศตวรรษที่ 21. JOURNAL OF NAKHONRATCHASIMA COLLEGE Vol.9 No.1 (January – June) : 78-83.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎก ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วนิดา ชุลิกาวิทย์ พระครูวินัยธรบุญศรี ญาณวุฑฺโฒ, พระมหาจักรพล อาจารสุโภ (เทพา). (2556). พลวัตทางการศึกษา
พระพุทธศาสนาในศตวรรษที่ 21, วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ ปีที่ 8 ฉบับที่ 1 (มกราคม –เมษายน) :
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตโต). สถาบันสงฆ์กับสังคมไทย, [ออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.watnyanaves.net/en/book-reading/422/5 [8 มิถุนายน 2567].
เสถียร โพธินันทะ. (ม.ป.ท.) สังฆมณฑลหลังพุทธกาลปฐมสังคายนา. [ออนไลน์], แหล่งที่มา: https://archive.org/details/R46We/mode/2up [10 มิถุนายน 2567].
