พุทธบูรณาการหลักอปริหานิยธรรม 7 ในงานปกครองคณะสงฆ์

ผู้แต่ง

  • ศุภโชค จันทราช วัดหนองบัวศาลา

คำสำคัญ:

พุทธบูรณาการ, งานปกครองคณะสงฆ์, อปริหานิยธรรม 7

บทคัดย่อ

การปกครองคณะสงฆ์เชิงพุทธบูรณาการตามหลักภิกขุอปริหานิยธรรม 7 มิใช่เพียงการรักษาจารีตตามระเบียบแบบแผน แต่เป็นการสร้างวัฒนธรรมองค์กรอุบัติขึ้นจากความสามัคคี เมตตาธรรม ความเคารพซึ่งกันและกัน เพื่อมุ่งเน้นความมั่นคงสถาพรของสังฆมณฑล การปกครองคณะสงฆ์เชิงพุทธบูรณาการ ตามกระบวนการพัฒนาการปกครองในมิตินี้ ประกอบด้วยการส่งเสริมให้คณะสงฆ์หมั่นประชุมเนืองนิตย์ พร้อมเพรียงกันปฏิบัติกิจสงฆ์เพื่อสร้างเอกภาพ รักษาระบบบริหารต่อเนื่อง ยึดมั่นในพระธรรมวินัยโดยไม่บัญญัติสิ่งพระพุทธองค์มิได้ทรงบัญญัติ ไม่เพิกถอนหลักการที่ทรงวางไว้ เพื่อรักษาบรรทัดฐานอันบริสุทธิ์ ขณะเดียวกันต้องให้ความเคารพรับฟังโอวาทจากพระเถระผู้เป็นสังฆบิดรและสังฆปริณายก เพื่อสืบสานประสบการณ์และบารมีธรรมในการนำพาหมู่คณะ เพราะหัวใจการปกครองสงฆ์ยุคใหม่ เป็นการเปลี่ยนจากการควบคุมตามกฎ เป็นการครองใจด้วยธรรม ใช้หลักอปริหานิยธรรมเป็นเครื่องมือสร้างพลังความสามัคคี ปิดกั้นช่องว่างกิเลส เมื่อมีอำนาจทางการปกครองและเปิดพื้นที่ให้เมตตาธรรมนำทางพัฒนางานพระพุทธศาสนา แสดงผลเกิดจากการขัดเกลาจิตใจ ผู้ปกครองต้องไม่ตกอยู่ภายใต้อำนาจตัณหา รู้จักสะกดกั้นความทะเยอทะยานเพื่อให้การใช้อำนาจเป็นไปด้วยความสงบและบริสุทธิ์ ยินดีในเสนาสนะอันสงัดเพื่อบ่มเพาะวิเวกสุข อันเป็นพลังสำคัญในการพิจารณากิจการสงฆ์ด้วยความรอบคอบ แผ่เมตตาจิตต่อเพื่อนพรหมจารี ตั้งความปรารถนาดีต่อภิกษุสามเณรผู้มีศีลดีงาม ปราศจากความเบียดเบียนกัน ถือเป็นรากฐานสำคัญนำพาคณะสงฆ์ไปสู่ความเจริญรุ่งเรืองและความมั่นคงสืบไป

 

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2540). คู่มือพระสังฆาธิการว่าด้วยการคณะสงฆ์และการพระศาสนา. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การการศาสนา.

ธงชัย สันติวงษ์. (2537). องค์กรและการบริหาร. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.

พระเมธีธรรมาภรณ์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2541). คุณธรรมสำหรับนักบริหาร. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : บริษัท สหธรรมิก จำกัด.

พุทธทาสภิกขุ. (มปป). การบริหารธุรกิจแบบพุทธ. กรุงเทพฯ : เคล็ดไทย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2506). พระไตรปิฎกภาษาบาลี. ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ. 2500. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุพงศ์พร พราหมณ์เสน่ห์. (2562). คู่มือพระสังฆาธิการ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สุรพล สุยะพรหม. (2555). ทฤษฎีองค์การและการจัดการเชิงพุทธ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุรพล สุยะพรหม. (2555). พื้นฐานทางการจัดการ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุลักษณ์ ศิวรักษ์. (2538). การบริหารงานแบบพุทธ. กรุงเทพฯ : บริษัทส่องสยาม จำกัด.

Gulick, L., & Urwick, L. (1937). Papers on the Science of Administration. New York : Institute of Public Administration.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-14

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จันทราช ศ. พุทธบูรณาการหลักอปริหานิยธรรม 7 ในงานปกครองคณะสงฆ์. Civil society [อินเทอร์เน็ต]. 14 มิถุนายน 2026 [อ้างถึง 1 กันยายน 2026];3(1):12-2. available at: https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JNKCS/article/view/7401

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ